Rytm miasta

29.04.2011 20:26 Dyskusja o dekoracjach plastycznych

Warszawskie mozaiki giną

SERWISY:


Sgraffita, murale i mozaiki – kiedyś były ich setki. Dekoracje plastyczne zdobiły kina, kawiarnie, sklepy czy szkoły. Dziś, te nieliczne, którym udało się ocaleć, są zapomniane i dewastowane. Na Starym Mieście odpadają całymi płatami. Czy jest dla nich jeszcze jakiś ratunek? Raczej nie.

Taki smutny wniosek płynie z debaty, którą zorganizowała Zachęta. Spotkanie odbyło się w sali konferencyjnej hotelu Dom Chłopa, ozdobionej w 1961 roku kompozycjami ściennymi przez małżeństwo Rechowiczów.

"Pogrzeb sztuki designerskiej"

- Dekoracje plastyczne są stale dewastowane. Dla niektórych mogą być niemodne i zbędne. Dziś króluje ścianka gipsowa i źle wydrukowane zdjęcia. Nie zachowało się wnętrze żadnej kawiarni – rozpoczął prowadzący dyskusję Paweł Giergoń, szef portalu sztuka.net i zaprezentował zdjęcia kolejnych ozdób, które przeszły do historii: w dawnym sklepie rybnym przy placu Zbawiciela, Instytucie Węgierskim, siedzibie Polskich Nagrań i wielu innych lokalizacjach. Poza oczywistymi walorami estetycznymi wszędzie tam, sztuka dekoracyjna perfekcyjnie wpisywała się w architekturę budynków.

- Byliśmy świadkami pogrzebu sztuki designerskiej i projektowej, powstałej po 1945 roku. To obraz tragiczny świadczący o katastrofalnym poziomie świadomości estetycznej właścicieli służb konserwatorskich – podsumowała prezentację prof. Marta Leśniakowska z Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk. Zwróciła uwagę na staromiejskie mozaiki, które odpadają całymi płatami.

Wielka fala destrukcji

Uczestnicy dyskusji narzekali na brak odpowiedniej ochrony prawnej ozdób plastycznych. – Ustawa skupia się na strukturze architektonicznej, a nie temu co jej towarzyszy – krytykowała prof. Leśniakowska. Według niej całkowicie brakuje świadomości, że neoawangardowa sztuka mająca 50-60 lat stanowi wartość. Traktuje się to jako rzecz zbędną i kłopotliwą. - A właśnie wtedy tworzyliśmy sztukę na światowym poziomie – przekonywała.

- Nie wierzę w możliwość administracyjnego ochronienia całości. Kiedy z mozaiki odpadnie jakiś fragment, działo staje się śmieciem, co stanowi alibi dla jego usunięcia – mówił dr Marek Czapelski.

- Takie jest życie, że pewne rzeczy się kończą. Trudno za trzymać tę falę destrukcji – konstatowała gorzko Hanna Rechowicz.

Hotel Dom Chłopa, w którym odbyła się dyskusja, to jedno z niewielu miejsc, w którym stare dekoracje ocalały. - W hotelarstwie odbywa się rewolucja. W dobie globalizacji dominują systemy hotelowe. Nie ma większych szans na utrzymanie takich ozdób, choć w hotelach francuskich czy włoskich wiele ocalało – opowiadał prof. Tadeusz Tulibacki z Polskiego Zrzeszenia Hoteli.

Młodzi ocalają pamięć

Urzędnicy miejscy utrzymywali, że w pomieszczeniach administrowanych przez Zarząd Gospodarowania Nieruchomościami do dewastacji ozdób dojść nie może. – Umowy najmu zawierają klauzulę, że najemca nie może zmieniać wartościowych historycznie elementów – informowała Barbara Potocka ze śródmiejskiego ZGN.

Iskierką nadziei były też informacje, że młodzi historycy sztuki dokumentują i opisują dekoracje plastyczne powstałe od lat 30. Powstają liczne prace doktorskie i magisterskie. - Jest szansa, że nowe pokolenie będzie prowadzić badania na szeroką skalę, ale z czasem zacznie to przypominać badania archeologiczne w Pompejach – żartowała prof. Marta Leśniakowska.

Debata towarzyszyła wystawie "Hanna i Gabriel Rechowiczowie. Obrazy w architekturze", którą  można oglądać w galerii Projekt Kordegarda.

 

Piotr Bakalarski/mz

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • januszsz

    zgłoś naruszenie odpowiedz 01.05.2011 10:33 ~januszsz

    Efektowna mozaika (wraz z reklamami PZU) zdobiła wschodnią ścianę starego budynku basenów Legii. Niestety została zniszczona wraz z budynkiem kilka dni temu...

  • warszawiak

    zgłoś naruszenie odpowiedz 29.04.2011 22:46 ~warszawiak

    Fajnie gdyby te wszystkie ohydne bloczyska, zamiast malować na różowo obłożyć taką ładną mozajką, np. takie szarości jak na stacji metra Słodowiec :)

  • Kathleen

    zgłoś naruszenie odpowiedz 29.04.2011 21:18 ~Kathleen

    Pamiętam jak kiedyś byłam z rodzicami w jakimś muzeum (nie w Warszawie niestety) i było wyłożone takimi mozaikami właśnie... wyglądało to wtedy bardzo futurystycznie, nawet trochę strasznie... kurcze, nie da się tego jakoś uratować? Zawsze kojarzyły mi się z książkami sci-fi/fantasy, które wtedy czytałam...

  • ZASADY FORUM: Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN Warszawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Dodaj swój komentarz »

  • Zobacz wszystkie komentarze »

Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia?

Zostań Reporterem 24 - wyślij nam swój materiał przez Kontakt24 lub kontakt24@tvn.pl

Oglądaj wideo

Oglądasz: Mur runął na parkingu

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Wybite szyby i zniszczone auta

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Z tramwaju wprost pod koła

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Anioł objawił się na Ursynowie

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Hipsterskie śniadania w autobusowej hali

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Zorganizowali "gang dzieciaków" i pomazali chodniki

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: To może być bardzo droga podróż

Przeczytaj o tym więcej »

Ulice

Komunikaty o utrudnieniach na drogach

Pałac kultury i nauki Mapy z informacjami o ruchu drogowym - Targeo.pl
  • 07:31 Marsa/Żołnierska: uszkodzona sygnalizacja świetlna
  • 09:46 Tunel na ulicy Globusowej: utrudnienia
  • 08:42 Powstańców Śląskich/Połczyńska: potrącenie 2 osób

Absurdy

Dokąd zmierzasz, Ursusie?

Dokąd zmierzasz, Ursusie?

Mieszkańcy Ursusa nie chcą, by jedna z ulic nosiła nazwę Quo Vadis. Twierdzą, że tytuł powieści Henryka Sienkiewicza ma zbyt trudną pisownię. WIĘCEJ »

Zobacz więcej absurdów »