Informacje

17.03.2019 12:34 w Domu Spotkań z Historią

Więzienie, moda i znane twarze. Warszawa na fotografiach Rolkego

SERWISY:


Ponad 150 zdjęć stolicy autorstwa Tadeusza Rolkego głównie z lat 50. i 60. można od 21 marca oglądać na wystawie w Domu Spotkań z Historią. Można na nich zobaczyć między innymi powojenne ruiny, nowo wybudowany Pałac Kultury, fotografie modowe i artystów takich jak Zbigniew Cybulski.

- Pomysł przygotowania wystawy jest związany z moją książką poświęconą Tadeuszowi Rolkemu. Artysta był moim profesorem w Laboratorium Reportażu i zdecydował, że napiszę o nim książkę. Tak powstał taki wywiad-rzeka, który się ukazał w 2016 roku - wyjaśniła Małgorzata Purzyńska, jedna z kuratorek wystawy "Tadeusz Rolke. Fotografie warszawskie".

Dodała, że w tym roku przypadają 90. urodziny Tadeusza Rolkego, więc Dom Spotkań z Historią postanowił zaprezentować jego warszawskie fotografie z tej okazji.

Robił zdjęcia od małego

Purzyńska przypomniała, że Rolke zaczął fotografować już jako dziecko w latach 40.

- Kupił pierwszy aparat w 1944 roku i wtedy zrobił swoje pierwsze zdjęcia Warszawy. Najpierw były to portrety bliskich - mamy, przyjaciela, służącej, potem wyszedł na ulice. Zrobił zdjęcia domu na Kredytowej, gdzie mieszkał u rodziny, która przygarnęła ich po tym, jak ich dom na Nowym Świecie został w czasie bombardowań zniszczony. To były takie pierwsze, dziecinne jeszcze fotografie aparatem Zeiss Ikon Baby Box Tengor, który nie miał jeszcze możliwości jakichkolwiek regulacji czasu, naświetlania, przysłony czy odległości - mówiła.

Fotograf brał udział w Powstaniu Warszawskim, później został wywieziony do Niemiec na roboty. Jak opowiadała Purzyńska, matce na szczęście udało się uratować jego aparat, jego pierwsze zdjęcia, trochę fotografii rodzinnych i pamiętnik swojego dziadka. A wszystko dosłownie w jednej walizce.

- I kiedy Tadeuszowi udało się wrócić do Warszawy powrócił także do fotografowania. Uwieczniał to, co zostało z miasta, głównie Śródmieście, fotografował mamę na tle ruin, gdzie był ich dom, także budowę trasy W-Z, wspiął się na Prudential i z niego zrobił zdjęcie panoramy miasta, fotografował ruiny getta - odtwarzała.

Więzienie za "chęć obalenia ustroju PRL"

Po wojnie Rolke studiował historię sztuki.

- W 1952 roku został aresztowany w jednej ze spraw, które wytaczano w tym czasie młodzieży związanej z harcerstwem. Został posądzony o to, że należał do ruchu uniwersalistycznego i chciał siłą obalić ustrój PRL. Sąd wojskowy na Koszykowej skazał go na siedem lat więzienia. Dziewięć miesięcy przesiedział w areszcie śledczym na Ratuszowej tak zwanym Toledo, a później w Barczewie i w Iławie - relacjonowała kuratorka.

Dodała, że został warunkowo zwolniony po dwóch latach i jako, że nie mógł wrócić na studia, został robotnikiem w Polskich Zakładach Optycznych na Grochowie.

- Na szczęście była tam ciemnia, dzięki czemu wrócił do fotografowania, poczuł, że to jest jednak jego powołanie, obserwował fotografów i marzył o tej pracy. Jego pierwsze zdjęcia ukazały się w "Świecie Młodych" w 1955 roku, a później udało mu się dostać do pisma "Stolica". Jego brat był architektem i miał kontakty w tym środowisku, więc Tadeusz robił tematy związane z odbudową Warszawy i to też zwróciło uwagę naczelnego, który go przyjął - zaznaczyła.

Fotografie więzienne

Główną część wystawy stanowią jednak zdjęcia z lat 50. i 60.

- Robił wiele fotoreportaży dla gazety. Wrócił między innymi do więzienia na Ratuszowej, w którym siedział, oczywiście nie przyznając, że był tam więźniem. W tym czasie było tam więzienie dla kobiet. I zrobił tam fotoreportaż. To było już po okresie październikowej odwilży i dopuszczano tematy, które wcześniej nie były możliwe - opowiadała Purzyńska. I dodała, że na wystawie w DSH znajdą się trzy zdjęcia z tego reportażu między innymi z jego celi i dziedzińca.

- To było więzienie całe otoczone koszarami wojskowymi, miało wysokie, białe mury i wejście zakończone bramą dlatego nazywali je Toledo - tłumaczyła Purzyńska.

Na Śląsku kupili lambretty

Na ekspozycji znajdą się także zdjęcia modowe Tadeusza Rolkego. Współpraca fotografa z Modą Polską zaczęła się w 1960 roku.

- Pierwszą sesję zrobił w Muzeum Literatury. Współpracował też z Barbarą Hoff i dla niej robił zdjęcia do "Przekroju". Jego ulubioną modelką była Lucyna Witkowska, Lucy, która była też zresztą jego dziewczyną. Pokażemy też jego najbardziej znaną fotografię "Matylda i Eustachy", wykonaną na ówczesnej ulicy Rutkowskiego (obecnie Chmielna) koło kina Atlantic. Znaleźli się na niej jego przyjaciel, fotograf Eustachy Kossakowski i dziewczyna Rolkego Joanna Matylda Fiszer oraz skuter - opowiadała kuratorka.

Wyjaśniła, że jest to ikoniczne zdjęcie Tadeusza Rolkego będące symbolem lat 60. - Oni we dwóch pojechali na Śląsk i kupili sobie te skutery w sklepie dla górników. Ponieważ górnicy nie chcieli jeździć skuterami lambretta, a chłopcy chcieli być modni - wskazała.

Znane twarze na tle Warszawy

Rolke dużo się obracał w środowiskach artystycznych i fotografował sztukę, malarzy, aktorów.

- Będą więc między innymi zdjęcia Zbigniewa Cybulskiego z lat 60. na tle Pałacu Kronenberga, potem zburzonego, Kalina Jędrusik na Karowej, Tadeusz Konwicki, Alina Szapocznikow, będzie więc dział takich portretów. Staraliśmy się wybierać zdjęcia, które w tle pokazują Warszawę. Więc nawet zdjęcia modowe ukazują w tle ulice miasta - plac Zamkowy czy panoramę Starego Miasta. Zawsze więc Warszawa jest tym tematem, który przez te zdjęcia jest pokazywana - opowiadała Purzyńska.

Przekazała, że na wystawie będzie też kilka fotografii z lat 80., bo w latach 70. Rolke wyjechał do Niemiec, gdzie pracował dla zachodnich mediów.

- Tadeusz ciągle też nawiązuje do swoich dawnych zdjęć, uwielbia dziewczyny na tle sztuki. Mamy więc na przykład współczesne zdjęcie modelki z dawną rzeźbą Aliny Szapocznikow w Muzeum Narodowym. Z fotografii najbardziej obecnych będzie na przykład otwarcie Muzeum Polin, bo Rolke robił duży projekt o architekturze tego miejsca - mówiła.

Tak zmieniała się Warszawa

Jak zaznaczyła znajdujące się na ekspozycji zdjęcia pochodzą w dużej mierze z czasów pracy artysty dla "Stolicy".

- Bo to są takie bardzo warszawskie fotografie. Pokazują one również zmiany w przestrzeni miasta, które w tym czasie miały miejsce. Są także różne materiały z życia miasta, trochę ukazujących także ówczesny socrealizm miejski. Na fotografiach widzimy między innymi Aleje Jerozolimskie z widokiem na gmach KC, Pałac Kultury i Nauki, Chmielną i te wszystkie małe sklepiki, plac Konstytucji, Świętokrzyską, dziką Wolę z lat 50., piaszczyste pagórki i Pałac Kultury w tle, zniszczony po wojnie kościół świętego Aleksandra, osiedle za Żelazną Bramą czy Marszałkowską. Na tych zdjęciach zapisane są losy naszego miasta - dodała Purzyńska.

Wystawa "Tadeusz Rolke. Fotografie warszawskie" będzie czynna do 9 czerwca.

PAP/mp/b

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • gaga

    zgłoś naruszenie odpowiedz 17.03.2019 21:04 ~gaga

    podwórka nic sie nie zmieniły. Od ulicy odpicowane, w bramie 19 wiek.

  • wawat

    zgłoś naruszenie odpowiedz 17.03.2019 18:14 ~wawat

    ... a gdzie jesteście teraz??? Opowiedzcie mi o Sobie!!!

  • Casanova

    zgłoś naruszenie odpowiedz 17.03.2019 16:05 ~Casanova

    Fota 4/7 - Piękna naturalna kobieta, bez tony botoksu, silikonu i obrzydliwych tatuaży.

  • jsg

    zgłoś naruszenie odpowiedz 17.03.2019 12:57 ~jsg

    "Ponad 150 zdjęć stolicy autorstwa Tadeusza Rolkego głównie z lat 50. i 60. można od 21 marca oglądać na wystawie w Domu Spotkań z Historią."
    BĘDZIE MOŻNA OGLĄDAĆ !!!

  • ZASADY FORUM: Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN Warszawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Dodaj swój komentarz »

  • Zobacz wszystkie komentarze »

Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia?

Zostań Reporterem 24 - wyślij nam swój materiał przez Kontakt24 lub kontakt24@tvn.pl

Oglądaj wideo

Oglądasz: Mur runął na parkingu

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Wybite szyby i zniszczone auta

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Z tramwaju wprost pod koła

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Anioł objawił się na Ursynowie

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Hipsterskie śniadania w autobusowej hali

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Zorganizowali "gang dzieciaków" i pomazali chodniki

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: To może być bardzo droga podróż

Przeczytaj o tym więcej »

Ulice

Komunikaty o utrudnieniach na drogach

Pałac kultury i nauki Mapy z informacjami o ruchu drogowym - Targeo.pl
  • 07:31 Marsa/Żołnierska: uszkodzona sygnalizacja świetlna
  • 09:46 Tunel na ulicy Globusowej: utrudnienia
  • 08:42 Powstańców Śląskich/Połczyńska: potrącenie 2 osób

Absurdy

Dokąd zmierzasz, Ursusie?

Dokąd zmierzasz, Ursusie?

Mieszkańcy Ursusa nie chcą, by jedna z ulic nosiła nazwę Quo Vadis. Twierdzą, że tytuł powieści Henryka Sienkiewicza ma zbyt trudną pisownię. WIĘCEJ »

Zobacz więcej absurdów »