Informacje

09.05.2019 09:16 wileńska 9

W czasach zaborów był tam komisariat. Praska kamienica w rejestrze zabytków

SERWISY:

Praska kamienica wzniesiona u schyłku XIX wieku trafiła do rejestru zabytków. Uznawana jest za cenny przykład architektury neorenesansowej.

Chodzi o budynek położony przy ulicy Wileńskiej 9. Decyzję o wpisaniu go do rejestru zabytków podjął wojewódzki konserwator zabytków profesor Jakub Lewicki. Jak informuje na stronie internetowej urzędu, ochroną konserwatorską objęta została cała kamienica wraz z terenem posesji.

Lewicki tłumaczy, że decyzja została podjęta ze względu na "zachowane wartości artystyczne, historyczne i naukowe". Wnioskowali o nią aktywiści z Towarzystwa Przyjaciół Pragi.

Zamach bombowy w siedzibie policji

Kamienica została wybudowana na przełomie lat 1898-1899. Właścicielami działki, kilka lat wcześniej, stali się Hersz Goldszejn i Aron Kalisz. Jak opisuje konserwator zabytków, w budynku mieściła się między innymi siedziba szkoły dwuklasowej.

Później funkcjonował tam cyrkuł policji na Pradze. W marcu 1905 roku doszło w nim do zamachu bombowego na oberpolicmajstra Karla Nolkena. Za akcję odpowiedzialny był oddział Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej. Jej dowódcą był Stefan Okrzeja. W trakcie ucieczki z miejsca zamachu, został schwytany. Sąd skazał go na wyrok śmierci, który został wykonany kilka miesięcy później.

Bogaty wystrój

W uzasadnieniu swojej decyzji wojewódzki konserwator zabytków zwraca uwagę, że frontowy budynek wyróżnia się bogatym wystrojem elewacji i klatki schodowej. Natomiast prostszy detal zastosowany w oficynach również "posiada czytelne cechy stylowe". Zaznacza też, że mimo częściowego usunięcia wystroju elewacji, wciąż dostrzec można elementy, które inspirowane były architekturą renesansową. Chodzi przede wszystkim o formę boniowania, pilastry i belkowania przy otworach balkonowych, gzyms koronacyjny z fryzem o motywach girlandy.

"Budynek wyróżnia umiejętne i harmonijne zestawienie detalu architektonicznego: zastosowanie naprzemiennie wypukłych i płaskich boni na parterze współgra z płaską, klinkierową elewacją, będącą tłem dla oprawy architektonicznej otworów okiennych i balkonowych oraz gzymsów kordonowych. Reprezentacyjny charakter drugiej kondygnacji nadziemnej został zaakcentowany poprzez zastosowanie rozbudowanego detalu, uproszczonego na górnych piętrach" - wylicza Lewicki.

Unikatowy jest również wystrój głównej klatki schodowej. Przetrwał on do dzisiejszych czasów niemal niezmieniony. "Forma supraport, zastosowane motywy floralne, dekoracja tralek, profilowania belek policzkowych i podciągów oraz aplikacje na policzkach schodów i stolarce drzwiowej stanowią bezpośrednie nawiązanie do architektury renesansowej, co nadaje spójnego charakteru całej kamienicy frontowej" - pisze wojewódzki konserwator zabytków.

Dla zamożnych i biedniejszych

Jak zauważa Lewicki, budynek w części frontowej miał charakter luksusowy. Świadczą o tym między innymi marmurowe parapety i lampy gazowe, umieszczone w niszach o architektonicznej oprawie. Stolarka drzwiowa była pierwotnie pokryta mazerunkiem, który dziś widoczny jest fragmentarycznie pod ubytkami w farbie. Niegdyś w całym budynku ściany ozdabiała malarska dekoracja. Obecnie zachowała się ona wyłącznie w oficynie zachodniej.

"O zabudowie posesji w określonym standardzie zdecydowała atrakcyjność jej lokalizacji, w sąsiedztwie głównego węzła komunikacyjnego" - wyjaśnia wojewódzki konserwator zabytków, I dodaje, że w tamtym czasie stawiano na praktyczne budownictwo mieszkaniowe, przeznaczone dla osób o zróżnicowanym statusie materialnym. Obrazuje to dysproporcja między bogactwem wystroju budynku frontowego i skromnymi dekoracjami oficyn.

"Nie bez znaczenia jest również historia mieszkańców kamienicy, przez wiele lat pozostającej w rękach dwóch żydowskich rodzin, których losy zmienił wybuch II wojny światowej. Najprawdopodobniej wprowadzenie od strony dziedzińca połączonych z lokalami budynku frontowego balkonów miało związek z tradycją religijną" - zaznacza Lewicki.

Chodzi o obchody Święta Szałasów. Upamiętnia ono ucieczkę Izraelitów z Egiptu i wędrówkę do Kanaanu. Na pamiątkę tych zdarzeń ortodoksyjni Żydzi przez siedem dni mieszkają w szałasach lub namiotach, które często budowane są na balkonach. "Budynek stanowi istotne świadectwo naukowe relacji architektury i kultury duchowej oraz zróżnicowania materialnego i etnicznego ówczesnej społeczności Pragi" - podsumowuje.

Informowaliśmy też o remoncie zabytkowej wolskiej kamienicy zwanej "pekinem":

kk/pm

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • Dosia

    zgłoś naruszenie odpowiedz 10.05.2019 08:23 ~Dosia

    no to zniszczeje do szczętu Wpisanie do zabytków spowoduje, że konserwator nie zgodzi się na żaden remont To duża strata. W tych kamienicach są piękne wysokie mieszkania, a dzielnica zyskała by na tym budynku. Chętnych by nie zabrakło, tym bardziej że blisko metro, autobusy, tramwaje, centrum handlowe, itp.
    A dla tych z domkami z ogródkiem 13 km od W-wy - nie macie pojęcia o tej dzielnicy więc "na drzewo".

  • Wynocha

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.05.2019 20:29 ~Wynocha




    darek~darek

    ale paskudne miejsce..
    za darmo bym nie chciał tam mieszkać..
    ale co się dziwić toć to Praga i jej mentalne społeczeństwo...
    v2eter~v2eter

    pewnie mieszkasz na Białołęce, w ósmym LewandówParku ;) Znalazł się znawca historii i architektury, phi! Ty byś pewnie wszystko wybetonował i postawił szkaradne, szklane toi-toie jak ten przy placu Zawiszy.
    darek~darek


    mieszkam 13 km od Warszawy w niedużym domu z działką.. zdziwiony...
    Zenek~Zenek

    Nieduży domek z działką 13 km od Warszawy?
    No to na kupno mieszkania na Pradze długo Cię nie będzie stać...

    :D Myślisz, że ktoś żałuję, że nie może kupić mieszkania na Pradze?! Gość ma domek i jest szczęśliwy. Praga ma wady miasta, a zalet nie. Bród, smród i korki.

  • Stacho

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.05.2019 19:35 ~Stacho

    Może jakiś styl to i ma. Tylko że przydałby się tej kamienicy solidny remont.

  • Mokotowianin

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.05.2019 17:45 ~Mokotowianin

    Czas już, aby zająć się Pragą. Czas już, aby praskie kamienice zaczęły wyglądać tak, jak kamienica "Pod sowami" na ul. Okrzei.

  • Zenek

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.05.2019 16:05 ~Zenek



    darek~darek

    ale paskudne miejsce..
    za darmo bym nie chciał tam mieszkać..
    ale co się dziwić toć to Praga i jej mentalne społeczeństwo...
    v2eter~v2eter

    pewnie mieszkasz na Białołęce, w ósmym LewandówParku ;) Znalazł się znawca historii i architektury, phi! Ty byś pewnie wszystko wybetonował i postawił szkaradne, szklane toi-toie jak ten przy placu Zawiszy.
    darek~darek


    mieszkam 13 km od Warszawy w niedużym domu z działką.. zdziwiony...

    Nieduży domek z działką 13 km od Warszawy?
    No to na kupno mieszkania na Pradze długo Cię nie będzie stać...

  • darek

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.05.2019 13:18 ~darek


    darek~darek

    ale paskudne miejsce..
    za darmo bym nie chciał tam mieszkać..
    ale co się dziwić toć to Praga i jej mentalne społeczeństwo...
    v2eter~v2eter

    pewnie mieszkasz na Białołęce, w ósmym LewandówParku ;) Znalazł się znawca historii i architektury, phi! Ty byś pewnie wszystko wybetonował i postawił szkaradne, szklane toi-toie jak ten przy placu Zawiszy.


    mieszkam 13 km od Warszawy w niedużym domu z działką.. zdziwiony...

  • moni

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.05.2019 13:17 ~moni

    Do AdUrbem
    No wiesz, ruderkę zawsze można odrestaurować. A idąc twoim tropem to zróbmy trasę szybkiego ruchu przez środek Starówki. Po co nam miejsca gdzie można poznać historię miasta.
    Warszawa jest na tyle duża że znajdzie się miejsce i na trochę skansenu i na dużo nowoczesności. Pozdrawiam

  • monika

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.05.2019 12:59 ~monika

    bogacze.... to takie mentalne społeczeństwo

  • wesoly diabeł

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.05.2019 12:30 ~wesoly diabeł

    AdUrbem~AdUrbem

    Wygląda jak rudera. Nie róbcie z Warszawy skansenu. Nowoczesność to szerokie szybkie arterie, estakady, parkingi podziemne, metro, biurowce i wieżowce a nie taki ruderki


    Tak myśleli w latach 70 na zachodzie rozwalając centra miast pod autostrady. Tylko że w takim mieście nikt nie chciał mieszkać. A na biurowce i wieżowce jest mnóstwo miejsca na Woli czy Mordorze.

  • v2eter

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.05.2019 11:50 ~v2eter

    darek~darek

    ale paskudne miejsce..
    za darmo bym nie chciał tam mieszkać..
    ale co się dziwić toć to Praga i jej mentalne społeczeństwo...

    pewnie mieszkasz na Białołęce, w ósmym LewandówParku ;) Znalazł się znawca historii i architektury, phi! Ty byś pewnie wszystko wybetonował i postawił szkaradne, szklane toi-toie jak ten przy placu Zawiszy.

  • ZASADY FORUM: Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN Warszawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Dodaj swój komentarz »

  • Zobacz wszystkie komentarze »

Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia?

Zostań Reporterem 24 - wyślij nam swój materiał przez Kontakt24 lub kontakt24@tvn.pl

Oglądaj wideo

Oglądasz: Mur runął na parkingu

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Wybite szyby i zniszczone auta

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Z tramwaju wprost pod koła

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Anioł objawił się na Ursynowie

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Hipsterskie śniadania w autobusowej hali

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Zorganizowali "gang dzieciaków" i pomazali chodniki

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: To może być bardzo droga podróż

Przeczytaj o tym więcej »

Ulice

Komunikaty o utrudnieniach na drogach

Pałac kultury i nauki Mapy z informacjami o ruchu drogowym - Targeo.pl
  • 07:31 Marsa/Żołnierska: uszkodzona sygnalizacja świetlna
  • 09:46 Tunel na ulicy Globusowej: utrudnienia
  • 08:42 Powstańców Śląskich/Połczyńska: potrącenie 2 osób

Absurdy

Dokąd zmierzasz, Ursusie?

Dokąd zmierzasz, Ursusie?

Mieszkańcy Ursusa nie chcą, by jedna z ulic nosiła nazwę Quo Vadis. Twierdzą, że tytuł powieści Henryka Sienkiewicza ma zbyt trudną pisownię. WIĘCEJ »

Zobacz więcej absurdów »