Informacje

20.08.2015 19:00 Uroczystość w centrum

Rocznica zdobycia PASTy. "Miała kapitalne znaczenie"

SERWISY:


Złożeniem wieńców i kwiatów przez przedstawicieli władz państwowych i samorządowych oraz organizacji kombatanckich uczczono w czwartek 71. rocznicę zdobycia przez powstańców gmachu warszawskiej Polskiej Akcyjnej Spółki Telefonicznej (PAST).

- 71 lat temu nasz kolega z 3. kampanii Zbyszek Dębski zatknął polską flagę na szczycie PASTy. Ale zanim to się stało walka o gmach trwała prawie trzy tygodnie. PASTa miała kapitalne znaczenie dla Niemców. Była największą centralą telefoniczną w tej części Europy, niesłychanie ważną strategicznie. Ówczesna wieża PASTy panowała nad okolicą, co dawało też wgląd w nasze pozycje i możliwość ostrzału. Nam zaś oczywiście zależało, by przeszkodzić Niemcom w łączności - opowiadał podczas uroczystości ppłk Stanisława Brzosko ps. Socha ze środowiska batalionu "Kiliński" Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.

Ciężkie walki

Jak relacjonował, prób zdobycia PASTy było pięć.  - Wreszcie, kiedy na Poczcie Głównej zdobyliśmy motopompy, postanowiono przy ich pomocy oblać gmach łatwopalną mieszanką i podpalić. Przez pewien czas nie było jednak zgody wobec protestów dyrekcji PASTy liczącej jeszcze, że jej kosztowne wyposażenie ocaleje. W końcu zgoda nadeszła. W zdobywaniu gmachu uczestniczyło wiele współpracujących ze sobą grup - mówił Brzosko.

Ostatecznie gmach zajęto nocą 20 sierpnia 1944 r.  - Konieczne było m.in. wykonanie dwóch wyłomów od strony północnej i południowej wymagających m.in. podłożenia ładunku wybuchowego w prywatnym mieszkaniu. Ta noc była pamiętna, dostawaliśmy się przez wyłomy, budynek płonął, jedna ze ścian się osunęła i trzeba było wchodzić po drabinach, co trochę wyglądało jak zdobywanie dawnej twierdzy - wspominał powstaniec podkreślając, że walki zostały okupione wieloma poległymi, których pamięć na jego prośbę zebrani uczcili minutą ciszy.

Prezes Światowego Związku Żołnierzy AK Leszek Żukowski przypomniał, że batalion "Kiliński" był jedną z największych jednostek walczących w powstaniu.  - Liczył 2 tys. żołnierzy. Budynek PASTy zbudowany w 1904 r. był najwyższy w Królestwie Polskim i Rosji. Przeznaczony na centralę telefoniczną miał mocną konstrukcję i wysokie pomieszczenia. W czasie II wojny był silnie obsadzony przez Niemców, jako jedyne połączenie Berlina z frontem wschodnim - powiedział Żukowski.

"W szturmie brało udział 300 osób"

Załogę PASTy, wzmocnioną 1 sierpnia 1944 r., stanowiło ok. 150 niemieckich żołnierzy. - W szturmie na budynek brało łącznie udział ok. 300 osób, całością dowodził rtm. Henryk Leliwa-Roycewicz, dowódca "Kilińskiego". Po zdobyciu z płonącego budynku wyprowadzono 115 jeńców, poległo 36 Niemców. W batalionie "Kiliński" poległo 38 osób, rannych było 63, byli też ranni z innych batalionów - dodał prezes Związku.

Obecna na uroczystości prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz podkreśliła, że zdobycie gmachu miało szczególne znaczenie w przebiegu powstania. - Był to dwudziesty dzień zrywu i było jeszcze dużo nadziei, że on się uda. I ten moment zatknięcia flagi biało-czerwonej na gmachu był tym momentem, który przybliżał zwycięstwo. To była szczególna chwila zwłaszcza dla wszystkich okolicznych mieszkańców. Zawsze staram się być tu w tym dniu, by oddać hołd poległym i żyjącym świadkom tego niezwykłego wydarzenia - zaznaczyła prezydent.

 

PAP/jk/ran

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • Solidarni2010

    zgłoś naruszenie odpowiedz 21.07.2017 12:21 ~Solidarni2010

    Wrogów Polski i Warszawy - wypraszamy z tego portalu raz na zawsze! czego tu szukacie? Cześć i chwała Bohaterom - Powstańcom Warszwskim 1944 i Obrońcom z 1939r oraz Zamordowanej Ludności Cywilnej w KL Warschau

  • czwartek

    zgłoś naruszenie odpowiedz 21.08.2015 12:26 ~czwartek

    johnny~johnny

    Cześć i Chwała Bohaterom

    Którym? Może cywilnym mieszkańcom Warszawy, zdziesiątkowanym w wyniku skrajnej nieodpowiedzialnosci powstańców? Pamiętasz o nich?

  • res

    zgłoś naruszenie odpowiedz 21.08.2015 12:06 ~res


    Pasta~Pasta

    Może już dosyć tych obchodów, co ?
    gość~gość

    Wiesz... nie wiem kim jesteś, i po co zadajesz tak idiotyczne pytanie, ale żeby mieć "dosyć tych obchodów" musiałbym być jakimś elementem antypolskim... no nie wiem... np. banderowcem, faszystą lub komunistą. W skrajnym przypadku imbecylem skrzyżowanym z nieukiem. Tacy jak widać też sie zdarzają

    Nie sądź innych według siebie. Powstańcy mają na swoich rękach krew 200 000 cywilnych mieszkańców Warszawy. Co roku w sierpniu obchodzone jest święto bezmyślności dowódców i polityków z Londynu, którzy posłali powstańców z gołymi rękami na czołgi. Jeżeli ty uważasz, że to było rozsądne i godne powtórzenia w przyszłości działanie, to czym prędzej zgłoś się do psychiatry.

  • Johnb

    zgłoś naruszenie odpowiedz 21.08.2015 11:12 ~Johnb

    Zdobycie budynku rzeczywiście miało znaczenie. Dla przedłużenia agonii miasta i jego mieszkańców.

  • gość

    zgłoś naruszenie odpowiedz 21.08.2015 09:27 ~gość

    Pasta~Pasta

    Może już dosyć tych obchodów, co ?

    Wiesz... nie wiem kim jesteś, i po co zadajesz tak idiotyczne pytanie, ale żeby mieć "dosyć tych obchodów" musiałbym być jakimś elementem antypolskim... no nie wiem... np. banderowcem, faszystą lub komunistą. W skrajnym przypadku imbecylem skrzyżowanym z nieukiem. Tacy jak widać też sie zdarzają

  • ffff

    zgłoś naruszenie odpowiedz 21.08.2015 08:31 ~ffff

    Dzięki temu wygraliśmy!

  • Radek

    zgłoś naruszenie odpowiedz 21.08.2015 07:06 ~Radek

    Czytałem i czytałem i się martwiłem, że zapomniano o pani Hannie napisać. Jednak jest i dość sporo :) dziękuję.

  • nick

    zgłoś naruszenie odpowiedz 21.08.2015 03:39 ~nick

    Wracaj do siebie! Dosyć to owszem, ale obchodów powstania w getcie.

    Pasta~Pasta

    Może już dosyć tych obchodów, co ?

  • Odroba

    zgłoś naruszenie odpowiedz 20.08.2015 23:22 ~Odroba

    Pasta~Pasta

    Może już dosyć tych obchodów, co ?

    Ponad 40 lat nie obchodzono to teraz muszą odrobić stracony czas.

  • johnny

    zgłoś naruszenie odpowiedz 20.08.2015 20:59 ~johnny

    Cześć i Chwała Bohaterom

  • ZASADY FORUM: Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN Warszawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Dodaj swój komentarz »

  • Zobacz wszystkie komentarze »

Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia?

Zostań Reporterem 24 - wyślij nam swój materiał przez Kontakt24 lub kontakt24@tvn.pl

Oglądaj wideo

Oglądasz: Mur runął na parkingu

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Wybite szyby i zniszczone auta

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Z tramwaju wprost pod koła

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Anioł objawił się na Ursynowie

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Hipsterskie śniadania w autobusowej hali

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Zorganizowali "gang dzieciaków" i pomazali chodniki

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: To może być bardzo droga podróż

Przeczytaj o tym więcej »

Ulice

Komunikaty o utrudnieniach na drogach

Pałac kultury i nauki Mapy z informacjami o ruchu drogowym - Targeo.pl
  • 07:31 Marsa/Żołnierska: uszkodzona sygnalizacja świetlna
  • 09:46 Tunel na ulicy Globusowej: utrudnienia
  • 08:42 Powstańców Śląskich/Połczyńska: potrącenie 2 osób

Absurdy

Dokąd zmierzasz, Ursusie?

Dokąd zmierzasz, Ursusie?

Mieszkańcy Ursusa nie chcą, by jedna z ulic nosiła nazwę Quo Vadis. Twierdzą, że tytuł powieści Henryka Sienkiewicza ma zbyt trudną pisownię. WIĘCEJ »

Zobacz więcej absurdów »