Informacje

08.01.2014 14:09 nowe nagrania trafią do MPW

Przetrwał bombardowanie pasażu Simonsa. Wspomnienia powstańców

SERWISY:

Jan Kurdwanowski pseudonim "Krok" z batalionu Chrobry I jako jeden z nielicznych przetrwał bombardowanie pasażu Simonsa. Jego historię już niedługo będą mogli poznać goście Muzeum Powstania Warszawskiego oraz internauci.

- Rozmowa z panem Kurdwanowskim była jedną z najciekawszych jaką dotąd odbyłem. Ten człowiek ma pamięć fotograficzna. Jest w stanie opisać dokładne miejsce, w którym coś się wydarzyło. Podaje wiele szczegółów, pamięta nawet dokładne godziny – mówi Jan Radziukiewicz z MPW.

I przytacza jedną z historii jakie przekazał mu "Krok". – Był on jedną z kilku osób, które przetrwały bombardowania pasażu Simonsa. Pod jego gruzami zginęło 300 osób – opowiada Radziukiewicz.

Pasaż Simonsa powstał w 1900 roku, na zlecenie berlińskiego kupca, Alberta Simonsa. Wewnątrz znalazły się składy, kantory i sklepy, a także biura.

W czasie Powstania Warszawskiego stało się frontową placówką, bronioną przez żołnierzy batalionu Chrobry I. Potężny budynek długo osłaniał przed atakami właz na placu Krasińskich. 31 sierpnia został zbombardowany, a w gruzach zginęło ponad 300 żołnierzy oraz cywile. Nie wszystkie ciała wydobyto z zasypanych piwnic. Fakt ten upamiętnia pomnik w Ogrodzie Krasińskich, gdzie zachowały się fragmenty fundamentów pasażu.

Niezwykłe nagrania w USA

Oprócz Kurdwanowskiego nagrano także ośmiu innych powstańców, którzy mieszkają w Stanach Zjednoczonych. Wśród nich są miedzy innymi sanitariuszka Jadwiga Adamiak ze Zgrupowania Kiliński i Krystyna Chrostek "Mewa", która na Śródmieściu była łączniczką i sanitariuszką. Są też wspomnienia Jerzego Kuncewicza ”Podhalanin” z Batalionu Chrobry II czy walczącego na Mokotowie Lubomira Tomaszewskiego z Baszty.

Ich wspomnienia trafią do Archiwum Historii Mówionej Muzeum Powstania Warszawskiego, które gromadzi relacje uczestników i świadków Powstania Warszawskiego mieszkających w kraju i za granicą. Dotychczas zebrało już 3,5 tys. wywiadów.

Grudniowe nagrania zrealizowane przez pracowników archiwum w Stanach Zjednoczonych były możliwe dzięki pieniądzom ze środków polonijnych Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP oraz pomocy polskich dyplomatów.

Powstanie ich zahartowało

Krystyna Chrostek, która jest fizykiem z wykształcenia przez długie lata pracowała w szpitalu jako rentgenolog. Jerzy Kuncewicz jest inżynierem elektronikiem i po latach pracy doszedł do stanowiska szefa dużej firmy elektronicznej.

Z kolei Jan Kurdwanowski jest lekarzem pracujących w Ameryce, a Lubomir Tomaszewski, polski artysta przez lata związany był z wzornictwem przemysłowym. Autor unikatowych projektów m.in. dla fabryki porcelany w Ćmielowie, który w latach 60. na zaproszenie amerykańskiej rodziny Vanderbiltów przyjechał do Stanów Zjednoczonych i przez wiele lat wykładał tam wzornictwo.

W czasie grudniowych wywiadów ich bohaterowie niejednokrotnie podkreślali, że przeżycie Powstania Warszawskiego, które wybuchło 1 sierpnia 1944 roku i II wojny światowej zahartowało ich, a także nauczyło jak przetrwać w trudnych warunkach. Dzięki tym cechom w Ameryce łatwiej było im odnieść sukces, czego przykładem może być choćby kariera Andrzeja Łubieńskiego, który do dziś w Stanach Zjednoczonych prowadzi dobrze prosperującą firmę chemiczną.


 

W sierpniu swoją premierę na Stadionie Narodowym będzie miał film "Miasto44" w reżyserii Jana Komasy:

bf/par

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • dość

    zgłoś naruszenie odpowiedz 08.02.2016 16:32 ~dość

    ~beljal

    Racja, większość starszych zwłaszcza uczestników walk mówi, że było "konieczne" z powodów, które podałeś.

    Ale czy "i tak by wybuchło"?

    Armia Czerwona stała na Pradze. Nie byłoby powstania to Ruscy szybciej by wzięli Warszawę. Chociaż akurat to żaden powód do zadowolenia. I tak byłyby spore czystki.

  • Mokotowianin

    zgłoś naruszenie odpowiedz 10.01.2014 10:38 Mokotowianin


    załamany~załamany

    Cieślak, wracaj na wieś i zbieraj krowi obornik, bo nie znasz w ogóle historii Warszawy z czasów II wojny światowej.
    Znam historię Warszawy~Znam historię Warszawy

    Nie masz co się załamywać, Cieślak ma rację. Jednym z tych prawie dwustu tysięcy poległych był mój ojciec.

    wsród poległych czy zamordowanych? Jak poległ to znaczy że wykonał swoją powinność wobec ojczyzny i rodaków i walczył o wolność (której de facto nie uzyskaliśmy) a jak został zamordowany to znaczy że go zamordowali gdzieś w piwnicy lub rozstrzelali (co jest przykre i składam wyrazy współczucia) ale widocznie bał się poświęcić życia dla ojczyzny. I tak, tak w powstaniu uczestniczyła moja babcia była łączniczką więc nie odgrażaj się że nikt z mojej rodziny w powstaniu nie uczestniczył

  • beljal

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.01.2014 22:21 ~beljal

    moj dziadek walczyl w powstaniu.i tak jak tysiace innych twierdzil ze powstanie i tak by wybuchlo-bo ludzie mieli dosyc tylu lat pomiatania i zbrodni.i spieprzyli zeby nie skonczyc na rakowieckiej.debilu.

  • as600

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.01.2014 09:39 ~as600

    Miałem rok jak wybuchło powstanie i nie pamiętam tych czasów jednak matka twiedziła że to jedno draństo narazic na śmierc tylu niewinnych ludzi.Jakoś nikt nie mówi o tragediach tylko opieprzonym patrityżmie.

  • Znam historię Warszawy

    zgłoś naruszenie odpowiedz 08.01.2014 20:31 ~Znam…

    załamany~załamany

    Cieślak, wracaj na wieś i zbieraj krowi obornik, bo nie znasz w ogóle historii Warszawy z czasów II wojny światowej.

    Nie masz co się załamywać, Cieślak ma rację. Jednym z tych prawie dwustu tysięcy poległych był mój ojciec.

  • załamany

    zgłoś naruszenie odpowiedz 08.01.2014 19:45 ~załamany

    Cieślak, wracaj na wieś i zbieraj krowi obornik, bo nie znasz w ogóle historii Warszawy z czasów II wojny światowej.

  • rafał cieślak

    zgłoś naruszenie odpowiedz 08.01.2014 17:54 ~rafał cieślak

    Rozniecili zadymę w wyniku której zburzono miasto i zginęło 150 tys. ludzi a potem spieprzyli do stanów i żyli długo i szczęśliwie, a ci co zostali do dzisiaj muszą się borykać z tym problemem

  • ZASADY FORUM: Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN Warszawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Dodaj swój komentarz »

  • Zobacz wszystkie komentarze »

Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia?

Zostań Reporterem 24 - wyślij nam swój materiał przez Kontakt24 lub kontakt24@tvn.pl

Oglądaj wideo

Oglądasz: Mur runął na parkingu

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Wybite szyby i zniszczone auta

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Z tramwaju wprost pod koła

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Anioł objawił się na Ursynowie

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Hipsterskie śniadania w autobusowej hali

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Zorganizowali "gang dzieciaków" i pomazali chodniki

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: To może być bardzo droga podróż

Przeczytaj o tym więcej »

Ulice

Komunikaty o utrudnieniach na drogach

Pałac kultury i nauki Mapy z informacjami o ruchu drogowym - Targeo.pl
  • 07:31 Marsa/Żołnierska: uszkodzona sygnalizacja świetlna
  • 09:46 Tunel na ulicy Globusowej: utrudnienia
  • 08:42 Powstańców Śląskich/Połczyńska: potrącenie 2 osób

Absurdy

Samotne auto pośród błękitu. "Trudno komentować głupotę"

Samotne auto pośród błękitu. "Trudno komentować głupotę"

Elegancki samochód osobowy stojący samotnie pośrodku wielkiej plamy błękitu wypatrzył jeden z naszych czytelników. Wysłał zdjęcia na Kontakt 24. WIĘCEJ »

Zobacz więcej absurdów »