Informacje

08.11.2016 19:47 "Śląski Schindler" i "Ojczulek Polaków"

Polak i Węgier ratowali Żydów. Doczekali się wspólnego pomnika

SERWISY:


Pomnik poświęcony Polakowi Henrykowi Sławikowi i Węgrowi Józefowi Antallowi seniorowi odsłonięto we wtorek w Dolince Szwajcarskiej. Uznawani są za bohaterów Polski, Węgier i Izraela - podczas II wojny światowej wspólnie uratowali co najmniej 5 tys. polskich Żydów.

Uroczyste odsłonięcie pomnika autorstwa rzeźbiarza Władysława Dudka odbyło się w Dolince Szwajcarskiej znajdującej się przy ul. Fryderyka Chopina. Monument przedstawia mężczyzn siedzących na ławce w czasie konspiracyjnej rozmowy.

Na uroczystość objętą honorowym patronatem prezydenta Andrzeja Dudy przybyli m.in.: marszałek Sejmu Marek Kuchciński, wicemarszałkowie Senatu Maria Koc i Adam Bielan, minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gliński, ambasador Węgier Ivan Gyurcsik, metropolita warszawski kard. Kazimierz Nycz oraz naczelny rabin Polski Michael Schudrich, a także kombatanci i członkowie rodzin Sławika i Antalla.

 

"Ojczulek Polaków"

Były ambasador Polski na Węgrzech, inicjator i współprzewodniczący społecznego komitetu budowy pomnika Grzegorz Łubczyk powiedział dziennikarzom, że Sławik i Antall to dwie zupełnie niezwykłe postacie.

- Stali się symbolami fenomenu uchodźctwa polskiego na Węgrzech. Sławik był wzorowym opiekunem dziesiątek tysięcy polskich uchodźców, Antall z kolei jako pełnomocnik rządu Królestwa Węgier do opieki nad uchodźcami, tak się opiekował, że uchodźcy polscy nazwali go Ojczulkiem Polaków - mówił Łubczyk.

Poinformował, że taki sam pomnik Sławika i Antalla wiosną 2017 r. zostanie odsłonięty w Budapeszcie.

Gliński odczytał list od premier Beaty Szydło. "Działalność Henryka Sławika i Józefa Antalla seniora to przykład trwającej od wieków przyjaźni polsko-węgierskiej widocznej również w najbardziej dramatycznych momentach dziejów obu narodów" - napisała szefowa polskiego rządu.

"Śląski Schindler"

O Sławiku (1894-1944) mówi się "śląski Schindler", Antalla (1896-1974) nazywano "Ojczulkiem Polaków". Są uznawani za bohaterów trzech narodów - polskiego, węgierskiego i żydowskiego, ale przez wiele lat ich dokonania były zapomniane.

Sławik to powstaniec śląski, działacz społeczny, samorządowy i polityczny, wieloletni redaktor naczelny "Gazety Robotniczej", jeden z ponad 120 tys. polskich uchodźców wojennych, których we wrześniu 1939 r. przyjęły Węgry. Jako prezes Komitetu Obywatelskiego do Spraw Opieki nad Polskimi Uchodźcami na Węgrzech (1939-1944) został pełnomocnikiem na Węgry ministra pracy Rządu RP na Wychodźstwie.

Do legendy przeszły jego relacje z Józefem Antallem seniorem, dzięki pomocy Antalla i polskich księży Sławik – według Yad Vashem – uratował ok. 5 tysięcy polskich Żydów-uchodźców. "Sprawiedliwy wśród narodów świata" (1990), pośmiertnie odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (2004) i Orderem "Orła Białego" (2010). Aresztowany przez gestapo (1944), bity i katowany nie zdradził swego węgierskiego przyjaciela, dzięki czemu Antall przeżył. Zmarł 23 sierpnia 1944 w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Mauthausen

Stworzyli sierociniec

Antall (1896–1974) jesienią 1939 r. został pełnomocnikiem rządu Królestwa Węgier ds. Uchodźców Wojennych. Podczas wizytacji zgrupowań uchodźczych poznał Sławika, któremu zaproponował utworzenie polskiego przedstawicielstwa. Szczególną troską otoczył kilka tysięcy polskich dzieci i młodzież, tworząc dla nich szkoły, w tym liceum i gimnazjum w Balatonboglar.

Wyjątkowym, wspólnym przedsięwzięciem Sławika i Antalla była pomoc dla żydowskich dzieci. Przy współpracy kilku uchodźców żydowskich, zorganizowali dla nich sierociniec w miasteczku Vac. Działało tam przedszkole i szkoła, w których realizowano polski program nauczania. Jednocześnie jednak nie pozbawiano dzieci ich tożsamości - po oficjalnym udziale w mszy świętej, potajemnie uczono je hebrajskiego i objaśniano Stary Testament.

Antall uhonorowany został wieloma zagranicznymi odznaczeniami, w tym polskimi: Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1948) i pośmiertnie Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi RP (2010). Również pośmiertnie "Sprawiedliwy wśród narodów świata" (1990).

W wakacje pisaliśmy o remoncie pomnika Syreny:

PAP/b

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • remek

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.11.2016 11:37 ~remek

    człowiek~człowiek

    Polacy ratowali Żydów, a czy Żydzi ratowali Polaków ?

    10% ofiar ofiar Stalina stanowili polscy Żydzi. Dokładnie tyle ile stanowili procent przedwojennej ludności naszego kraju.
    W Katyniu zabity został naczelny rabin wojska polskiego.

  • ToMaster

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.11.2016 10:47 ~ToMaster

    a Szindler uratował tyko ok. 1000 i film o nim zrobili...

  • Tomasz

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.11.2016 10:04 ~Tomasz

    70 proc. młodych Francuzów na pytanie, kto to byli naziści, odpowiedziało, że... Polacy.

  • karol

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.11.2016 10:02 ~karol

    obywatel~obywatel

    Nurtuje mnie pytanie, czy Żydzi pomagali Polakom, wywożonym masowo przez NKWD na Syberię ?

    grossa o to zapytaj

  • tufek

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.11.2016 09:06 ~tufek

    obywatel~obywatel

    Nurtuje mnie pytanie, czy Żydzi pomagali Polakom, wywożonym masowo przez NKWD na Syberię ?


    Nie pomagali, bo sami byli wywożeni na Syberię: Polacy do Kazachstanu a Żydzi jeszcze dalej, do tzw. "Birobidżanu". Ta sama bieda i nieszczęście.

  • gucio

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.11.2016 09:04 ~gucio

    człowiek~człowiek

    Polacy ratowali Żydów, a czy Żydzi ratowali Polaków ?


    Absurdalne pytanie.
    Nie, bo to Żydzi byli wtedy zagrożeni pewną zagładą, a nie Polacy.

  • Finkelstein

    zgłoś naruszenie odpowiedz 08.11.2016 22:19 ~Finkelstein

    Przedsiębiorstwo Holokaust

  • obywatel

    zgłoś naruszenie odpowiedz 08.11.2016 22:02 ~obywatel

    Nurtuje mnie pytanie, czy Żydzi pomagali Polakom, wywożonym masowo przez NKWD na Syberię ?

  • Polak

    zgłoś naruszenie odpowiedz 08.11.2016 21:51 ~Polak

    Warto wspomnieć , że w okupowanej przez Niemców Europie, tylko w Polsce był wyrok śmierci za ukrywanie Żydów.

  • człowiek

    zgłoś naruszenie odpowiedz 08.11.2016 21:48 ~człowiek

    Polacy ratowali Żydów, a czy Żydzi ratowali Polaków ?

  • ZASADY FORUM: Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN Warszawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Dodaj swój komentarz »

  • Zobacz wszystkie komentarze »

Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia?

Zostań Reporterem 24 - wyślij nam swój materiał przez Kontakt24 lub kontakt24@tvn.pl

Oglądaj wideo

Oglądasz: Mur runął na parkingu

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Wybite szyby i zniszczone auta

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Z tramwaju wprost pod koła

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Anioł objawił się na Ursynowie

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Hipsterskie śniadania w autobusowej hali

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Zorganizowali "gang dzieciaków" i pomazali chodniki

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: To może być bardzo droga podróż

Przeczytaj o tym więcej »

Ulice

Komunikaty o utrudnieniach na drogach

Pałac kultury i nauki Mapy z informacjami o ruchu drogowym - Targeo.pl
  • 07:31 Marsa/Żołnierska: uszkodzona sygnalizacja świetlna
  • 09:46 Tunel na ulicy Globusowej: utrudnienia
  • 08:42 Powstańców Śląskich/Połczyńska: potrącenie 2 osób

Absurdy

Samotne auto pośród błękitu. "Trudno komentować głupotę"

Samotne auto pośród błękitu. "Trudno komentować głupotę"

Elegancki samochód osobowy stojący samotnie pośrodku wielkiej plamy błękitu wypatrzył jeden z naszych czytelników. Wysłał zdjęcia na Kontakt 24. WIĘCEJ »

Zobacz więcej absurdów »