Informacje

08.08.2019 21:30 w skali 1 do 25

"Perła architektury sprzed wieków". Wielka Synagoga odtworzona

SERWISY:

Miniaturę Wielkiej Synagogi Warszawskiej z placu Tłomackie zaprezentowano w czwartek w stołecznym Parku Miniatur. Wzniesiona w stylu klasycystycznym w 1878 roku synagoga została wysadzona przez Niemców w powietrze w 1943 roku podczas pacyfikacji getta warszawskiego.

- To dla nas wielki zaszczyt móc zaprezentować nowy wyjątkowy eksponat na naszej wystawie - miniaturę Wielkiej Synagogi Warszawskiej z placu Tłomackie. Park Miniatur to jedyna wystawa na świecie, która pokazuje wykonane w skali 1 do 25, nieistniejące współcześnie, nieodbudowane budynki, perły architektury Warszawy sprzed wieków - mówił prezes Fundacji Park Miniatur Województwa Mazowieckiego Jarosław Janas.

Jak zaznaczył, półtora roku temu zdecydowali się na "wskrzeszenie" w Parku Miniatur Wielkiej Synagogi Warszawskiej, zaprojektowanej przez Leandra Marconiego. - Synagoga ta była symbolem Warszawy z przełomu XIX i XX w., której trzecią część stanowiła społeczność żydowska. Prace koncepcyjne budowy makiety Wielkiej Synagogi trwały prawie pół roku, samo wykonanie miniatury - osiem miesięcy - powiedział Janas.

"Mozolna praca układania tysiąca elementów"

Pomysłodawca Parku Rafał Kunach podkreślił, że to pierwsza miniatura, w której zaprezentują wnętrze. - Taką miniaturę tworzy kilkanaście osób, to mozolna praca układania tysiąca elementów i detali. Tutaj tak naprawdę robiliśmy dwie miniatury - jedna to środek, a druga sama bryła. Zawsze marzyliśmy, żeby kiedyś stworzyć miniaturę, w której pokażemy to wnętrze. Wyjątkową rzeczą która nam się udała, są między innymi świecące żyrandole w środku - zaakcentował.

Waldemar Prokop z Parku Miniatur zaznaczył że są szczególnie dumni z tej miniatury, ponieważ wpisuje się ona w trend przypominania o dziedzictwie nie tylko Warszawy, ale też Polski. - Wielka Synagoga urosła do rangi pewnego symbolu, choć warto zaznaczyć, że uczęszczali do niej wyznawcy judaizmu reformowanego - mówił.

Skąd się w ogóle wzięła? - W XVIII wieku w Berlinie narodziła się haskala nazywana żydowskim oświeceniem. W Polsce została przeszczepiona na początku XIX w. Jej twórcom chodziło o to, by Żydzi zamieszkujący poszczególne kraje zaczęli się w pewien sposób asymilować. Żeby zaczęli wykonywać inne prace niż te popularne przez stulecia. Ważnym aspektem była też emancypacja kobiet. W synagogach reformowanych modlono się po hebrajsku, natomiast kazania wygłaszano w językach narodowych - wyjaśnił.

- W 1859 roku padło hasło, że warszawska synagoga należąca do zwolenników haskali przy ul. Daniłowiczowskiej jest zbyt mała i nie znajduje się w reprezentacyjnym miejscu. Jego pozyskanie zajęło osiem lat. W 1870 roku powstał komitet budowy nowej synagogi, jego przewodniczącym był Ludwik Natanson. Uwagę poszukujących miejsca skupił plac na Tłomackiem. W 1872 roku rozpisano dwa konkursy na projekt synagogi. Ostatecznie jego wykonanie zlecono jednemu z najbardziej znanych architektów ówczesnej Warszawy Leandrowi Marconiemu. Miała być ona bardzo nowoczesna. Budowa trwała ponad dwa lata. Wszyscy byli zachwyceni budowlą, a zwłaszcza jej wnętrzem. Podkreślano, że jest trochę wzorowane na świątyniach chrześcijańskich, romańskich, wnętrze jest wręcz surowe, jednak poraża pięknem marmurów, bogatych tkanin. Budowla kosztowała 200 tysięcy rubli - dodał Prokop.

Wnętrza wykonano ze szlachetnych materiałów

Wielka Synagoga wpisywała się w architekturę dawnej Warszawy jako budynek z klasycznym frontonem wzorowanym na fasadzie Pałacu na Wodzie w Łazienkach Królewskich. Wnętrza wykonano ze szlachetnych materiałów, na przykład miejsce przechowywania zwojów Tory zbudowano z drzewa cedrowego specjalnie sprowadzonego z Libanu.

Oprócz ceremonii religijnych miały tam miejsce uroczystości patriotyczne z okazji polskich świąt narodowych. Podczas II wojny w 1940 roku Synagogę włączono do getta warszawskiego. Niemcy przetrzymywali tam rabowane przedmioty. 16 maja 1943 roku po krwawym stłumieniu powstania w getcie gen. SS Juergen Stroop na znak zwycięstwa rozkazał wysadzić w powietrze Wielką Synagogę na Tłomackiem.

W uroczystości prezentacji miniatury wzięła udział między innymi Tal Ben-Ari Yaalon, zastępca szefa Misji Ambasady Izraela w Polsce.

Na tvnwarszawa.pl informowaliśmy o nowej lokalizacji Parku Miniatur:

PAP/ab/ran

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • Gmina

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.08.2019 18:49 ~Gmina

    W latach 80. w prasie lokalnej pojawiły się wzmianki o kontynuacji budowy, która ruszyła pod koniec dekady, po podpisaniu umowy z jugosłowiańską firmą. Złociste blachy zamieniono na srebrzyste, odbijające barwę nieba, rozbudowano także podium budynku, nawiązujące kształtem do wcześniejszej synagogi. Budowę ukończono w 1991, co tłumaczono w prasie odczynieniem klątwy przez usatysfakcjonowanych rabinów.

  • sassss

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.08.2019 16:47 ~sassss

    zbliza sie nowa okupacja

  • Helena

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.08.2019 15:48 ~Helena

    W ramach odszkodowania w 2004 Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie otrzymała w wieżowcu trzy piętra.

  • gubernia

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.08.2019 14:55 ~gubernia

    Kongres~Kongres

    W dobie wezwań o uregulowanie sprawy mienia należy wskazywać nie tylko umowę między Polską a USA z 1960 roku (na mocy której roszczenia obywateli USA przejął rząd w Waszyngtonie), ale przede wszystkim umowę zawartą między RFN i Izraelem z 1952 roku. Zgodnie z jej treścią Niemcy zobowiązali się do wypłaty odszkodowań za mienie (również bezspadkowe) z terenów, które podczas wojny znajdowały się pod niemiecką władzą.



    "Mienie bezspadkowe" nie istnieje. Nie ma taka rubryka.

  • szudrich

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.08.2019 14:53 ~szudrich

    No fajnie... ale KTO PŁACI za ten cymes?

  • rere

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.08.2019 14:37 ~rere


    Marcin~Marcin

    Już niebawem na ekrany kin trafi ekranizacja Malowanego ptaka Jerzego Kosińskiego. W filmie wystąpią znani z hollywoodzkich produkcji aktorzy. Nie wykluczone, że zdobędzie on międzynarodową popularność, a przez wzgląd na poruszaną tematykę będzie miał szansę na Oskara.
    wawa~wawa

    Tu jest tvn Warszawa. Tvn Tel-Awiw, to zupełnie inna strona.


    Kosiński jako kłamca i plagiator nie ma w Nowym Jorku dobrej prasy. Ale TAKI film Oskara dostac musi:)

  • Kongres

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.08.2019 13:07 ~Kongres

    W dobie wezwań o uregulowanie sprawy mienia należy wskazywać nie tylko umowę między Polską a USA z 1960 roku (na mocy której roszczenia obywateli USA przejął rząd w Waszyngtonie), ale przede wszystkim umowę zawartą między RFN i Izraelem z 1952 roku. Zgodnie z jej treścią Niemcy zobowiązali się do wypłaty odszkodowań za mienie (również bezspadkowe) z terenów, które podczas wojny znajdowały się pod niemiecką władzą.

  • obywatel

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.08.2019 12:40 ~obywatel

    Kompletnie niezrozumiała wydaje się być idea, że zagraniczne organizacje, powołując się na przesłankę reprezentacji narodowo-rasowej, chcą kasy za mienie, którego prawowici właściciele już nie żyją i nie pozostawili po sobie spadkobierców. Idea ta wydaje się być jeszcze bardziej niezrozumiała, gdy uświadomimy sobie, że te organizacje chciałyby pieniędzy za mienie bezspadkowe które wcześniej należało do obywateli Polski.

  • Andrea

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.08.2019 11:42 ~Andrea

    „Powstanie Żydów w getcie warszawskim w 1943 roku trwało miesiąc przeciwko polskiemu i nazistowskiemu reżimowi” – takie twierdzenie wygłosiła korespondentka amerykańskiej stacji telewizyjnej MSNBC, Andrea Mitchell.

  • Szewczyk

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.08.2019 10:32 ~Szewczyk

    Newsweek musi sprostować swoje nieprawdziwe informacje o tym, że w Polsce znajdowały się polskie obozy koncentracyjne. To wyrok Sądu Najwyższego.

  • ZASADY FORUM: Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN Warszawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Dodaj swój komentarz »

  • Zobacz wszystkie komentarze »

Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia?

Zostań Reporterem 24 - wyślij nam swój materiał przez Kontakt24 lub kontakt24@tvn.pl

Oglądaj wideo

Oglądasz: Mur runął na parkingu

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Wybite szyby i zniszczone auta

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Z tramwaju wprost pod koła

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Anioł objawił się na Ursynowie

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Hipsterskie śniadania w autobusowej hali

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Zorganizowali "gang dzieciaków" i pomazali chodniki

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: To może być bardzo droga podróż

Przeczytaj o tym więcej »

Ulice

Komunikaty o utrudnieniach na drogach

Pałac kultury i nauki Mapy z informacjami o ruchu drogowym - Targeo.pl
  • 07:31 Marsa/Żołnierska: uszkodzona sygnalizacja świetlna
  • 09:46 Tunel na ulicy Globusowej: utrudnienia
  • 08:42 Powstańców Śląskich/Połczyńska: potrącenie 2 osób

Absurdy

Dokąd zmierzasz, Ursusie?

Dokąd zmierzasz, Ursusie?

Mieszkańcy Ursusa nie chcą, by jedna z ulic nosiła nazwę Quo Vadis. Twierdzą, że tytuł powieści Henryka Sienkiewicza ma zbyt trudną pisownię. WIĘCEJ »

Zobacz więcej absurdów »