Informacje

31.07.2017 11:20 historia Pana Peemka

Małpka zamiast pistoletu. Żołnierka ma ją od upadku Powstania

SERWISY:

 

Mała małpka towarzyszyła Wandzie Traczyk-Stawskiej od upadku Powstania Warszawskiego. W piątek kombatantka przekazała maskotkę dzieciom uczestniczącym w sejmowym proteście osób z niepełnosprawnościami. Przypominamy nasz tekst o Panu Peemku z lipca 2017 roku.

Dostała ją, kiedy - jak przyznaje Wanda Traczyk-Stawska - ze wstydem musiała oddać broń. Maskotka jest z nią do dziś. Znaleziony pluszak ma na imię Pan Peemek, od skrótu PM, czyli pistolet maszynowy.

Walczyła w Powstaniu Warszawskim jako strzelec, łączniczka i jako jedna z niewielu kobiet - z bronią w ręku. Działała pod pseudonimem "Pączek" w Oddziałach Osłonowych Wojskowych Zakładów Wydawniczych. Brała udział między innymi w walkach o utrzymanie elektrowni na Powiślu. 6 września została ciężko ranna w starciach na Smolnej.

Ona była wtedy piękna

- Kiedy przyszło nam kapitulować i każdy z nas był nieszczęśliwy już samym faktem, że przeżył i musi teraz ze wstydem oddać broń. A ja już szczególnie, bo tak o tę swoją broń dbałam i się do niej przywiązałam, to chłopaki poszli gdzieś i przynieśli mi tę małpę. Ona była wtedy piękna. Nazwali ją Peemek - opowiada Traczyk-Stawska w materiale przygotowanym przez stowarzyszenie Głos Bohatera.

Nazwa nie była przypadkowa. Pochodziła od skrótu PM - czyli pistolet maszynowy.

Z Peemkiem na plecaku kilkunastoletnia wtedy Wanda poszła oddać broń. - Ja z tą małpą wyszłam. To była bardzo śmieszna scena - przyznaje po latach.

- Oddawaliśmy Niemcom taką broń, którą na nich zdobyliśmy. Żeby im pokazać, ile mamy broni i ja szłam z ta małpą na plecaku i miałam pistolet, który dostałam od Zdziśka Wrony pierwszego dnia powstania -wspomina dalej łączniczka.

Pistolet, jak sama przyznaje, nie był najlepszy. - Taki jak kowboje mają na filmach, bębenkowy, "jedenastka". Jednym słowem stary grat, z tamtej wojny, pierwszej - dodaje.

- I jak ja oddawałam broń, to Niemiec, bo nas salutowali (…) spojrzał na moją gębę i na tę małpę, miał tak głupią minę. Bo to dorosły mężczyzna i z takimi pętakami, jak ja i taką bronią, jaką ja mu oddawałam… - opowiada Traczyk-Stawska.

Peemek, choć trochę zniszczony i poszarpany, jest z panią Wandą do dziś.

Niewola niemiecka

Po kapitulacji powstania Traczyk-Stawska trafiła do niewoli niemieckiej. Była jeńcem Stalagu IV B, Stalagu IV E oraz Stalagu VI C. Po wojnie wróciła do Polski, ukończyła studia psychologiczne i pracowała z dziećmi upośledzonymi.

Od 1947 roku zajmowała się również odszukiwaniem mogił powstańczych. Była inicjatorką opieki nad cmentarzem Powstańców Warszawy na Woli oraz współinicjatorką ustanowienia przez Sejm w 2015 roku Dnia Pamięci Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy. Pełni funkcję przewodniczącej Społecznego Komitetu ds. Cmentarza Powstańców Warszawy przy Światowym Związku Żołnierzy Armii Krajowej.

Honorowa obywatelka

W czerwcu, decyzją Rady Warszawy, Wanda Traczyk-Stawska uzyskała tytuł Honorowego Obywatela m. st. Warszawy. O jej dokonaniach mówił na posiedzeniu m. in. poseł Platformy Obywatelskiej Michał Szczerba. - Misja pani Wandy nie skończyła się z chwilą kapitulacji powstania, ale była kontynuowana przez następne 70 lat. Celem jej życia było przywrócenie w świadomości warszawiaków i całego kraju wiedzy o ludności cywilnej w okresie powstania - podkreślał.

Przypomniał też, że dzięki determinacji Traczyk-Stawskiej Sejm jednogłośnie we wrześniu 2015 roku ustanowił 2 października Dniem Pamięci o Cywilnej Ludności Warszawy. - Niewiele jest osób, które mogą nas wszystkich łączyć i zasługują na tak szczególny szacunek warszawiaków - stwierdził.

Oficjalne wręczenie tytułu honorowego obywatela odbędzie się w poniedziałek 31 sierpnia, na nadzwyczajnej sesji rady na Zamku Królewskim.

"Może przyjdzie jakiś harcerz i przeczyta?"

Podczas ubiegłorocznych obchodów rocznicy Powstania Warszawskiego Wanda Traczyk-Stawska miała kłopot z odczytaniem przemówienia z kartki. - Może przyjdzie jakiś harcerz i przeczyta, bo nie widzę. Na ochotnika, chłopcy! - zawołała w pewnym momencie. Dawnej łącznice pomógł... prezydent Andrzej Duda:

kw/mś/jb

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • i tyle

    zgłoś naruszenie odpowiedz 19.05.2018 08:01 ~i tyle

    ciekaw~ciekaw

    Ciekawe dlaczego Pani nie przyszła do sejmu jak była trochę nawet młodsza za okupacji sejmu za PO przez osoby niepełnosprawne.

    bo za tfu tfu PO szanowano ludzi i chciano wyprowadzić ich do samodzielności... (odłożyli kasę rozwinęli gospodarkę) a PiS wróciło do PRL... dawać za darmo co nie przynosi oczekiwanych efektów.. więc trzeba zabierać innym... szabrownicy jak za II WŚ!

    Leż i dostawaj! Podstawa proletariatu PiS...

  • ciekaw

    zgłoś naruszenie odpowiedz 18.05.2018 19:13 ~ciekaw

    Ciekawe dlaczego Pani nie przyszła do sejmu jak była trochę nawet młodsza za okupacji sejmu za PO przez osoby niepełnosprawne.

  • Jarek

    zgłoś naruszenie odpowiedz 18.05.2018 15:56 ~Jarek

    Janka~Janka

    Starsza kobieta odwiedziła protestujących. Przyniosła dzieciom małpkę. Dlatego warto zapytać Pana Marszałka czy warto było urządzać te awantury z niewpuszczeniem tej kobiety do sejmu.


    Ściema i ustawka

  • Janka

    zgłoś naruszenie odpowiedz 18.05.2018 15:25 ~Janka

    Starsza kobieta odwiedziła protestujących. Przyniosła dzieciom małpkę. Dlatego warto zapytać Pana Marszałka czy warto było urządzać te awantury z niewpuszczeniem tej kobiety do sejmu.

  • ZASADY FORUM: Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN Warszawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Dodaj swój komentarz »

  • Zobacz wszystkie komentarze »

Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia?

Zostań Reporterem 24 - wyślij nam swój materiał przez Kontakt24 lub kontakt24@tvn.pl

Oglądaj wideo

Oglądasz: Mur runął na parkingu

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Wybite szyby i zniszczone auta

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Z tramwaju wprost pod koła

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Anioł objawił się na Ursynowie

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Hipsterskie śniadania w autobusowej hali

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Zorganizowali "gang dzieciaków" i pomazali chodniki

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: To może być bardzo droga podróż

Przeczytaj o tym więcej »

Ulice

Komunikaty o utrudnieniach na drogach

Pałac kultury i nauki Mapy z informacjami o ruchu drogowym - Targeo.pl
  • 07:31 Marsa/Żołnierska: uszkodzona sygnalizacja świetlna
  • 09:46 Tunel na ulicy Globusowej: utrudnienia
  • 08:42 Powstańców Śląskich/Połczyńska: potrącenie 2 osób

Absurdy

Dokąd zmierzasz, Ursusie?

Dokąd zmierzasz, Ursusie?

Mieszkańcy Ursusa nie chcą, by jedna z ulic nosiła nazwę Quo Vadis. Twierdzą, że tytuł powieści Henryka Sienkiewicza ma zbyt trudną pisownię. WIĘCEJ »

Zobacz więcej absurdów »