Informacje

07.12.2017 15:43 Konserwator wpisał do rejestru

Łączyła nas z Ameryką, była cudem techniki. Dawna radiostacja zabytkiem

SERWISY:

Była jedną z największych i najnowocześniejszych stacji badawczych w Europie. W latach 20. pomagała utrzymać łączność ze Stanami Zjednoczonymi. Słynna dawna radiostacja, znajdującą się na północnym krańcu Warszawy, została uznana za zabytek. Aktywiści walczyli o to od miesięcy i w końcu dopięli swego.

Transatlantycka Radiotelegraficzna Centrala Nadawcza - bo tak brzmi pełna nazwa obiektu - została wpisana do rejestru przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Jako powód Jakub Lewicki podał "zachowane wartości historyczne", a swojej decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Cud techniki II Rzeczpospolitej

Stacja nadawcza położona jest na pograniczu Warszawy i Starych Babic. Powstała niedługo po zakończeniu pierwszej wojny światowej. Jej budowa zaczęła się w 1921 roku, a zakończyła dwa lata później. Była wówczas największą inwestycją telegraficzną w Polsce międzywojennej. Nazywana "cudem techniki II RP".

"Składała się z trzech części: Stacji Nadawczej w Babicach, Stacji Odbiorczej w Grodzisku Mazowieckim i Centralnego Biura Operacyjnego przy ulicy Fredry, gdzie depesze były nadawane i przyjmowane" - opisuje biuro wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Stacja emitowała sygnały na falach bardzo długich, co umożliwiało nawiązanie łączności nawet ze Stanami Zjednoczonymi. "Początkowo można było uzyskać połączenie tylko z Nowym Jorkiem, gdyż w tym czasie na pozostałych kontynentach brak było radiostacji o światowym zasięgu" - informują urzędnicy konserwatora. I podkreślają, że stacja - w chwili powstania - nadawała najsilniejszy sygnał spośród wszystkich światowych radiostacji. Sygnał nadawano za pomocą alfabetu Morse’a.

Otwierana przez prezydenta

Od 1 października 1923 roku Stacja Nadawcza została oficjalnie otwarta i od razu stała się samodzielnym urzędem. Jego nazwa brzmiała: Urząd Radiotelegraficzny w Babicach (została zmieniona w 1936 roku na Urząd Radiotelegraficzny w Boernerowie). W uroczystym otwarciu wzięły udział ważne polityczne persony, w tym ówczesny prezydent Stanisław Wojciechowski, który - co ciekawe - od razu wymienił depesze z prezydentem Stanów Zjednoczonych Johnem Calvinem Coolidgem.

Radiostacja nie przetrwała drugiej wojny światowej, została wysadzona przez Niemców w latach 40.
"Obecnie Transatlantycka Radiotelegraficzna Centrala Nadawcza jest zachowana w formie reliktów i trwałej ruiny - jako świadek historii. Zachowanymi pozostałościami po masztach antenowych są ich fundamenty, trzy betonowe wartownie i ruiny budynku nadajnika" - informuje biuro konserwatora.
Ruiny te - jak argumentuje dalej konserwator - mają dużą wartość historyczną i kulturową. "Są też świadectwem myśli technicznej, rozwiązań konstrukcyjnych i miejscem narodzin polskiej radiotechniki transatlantyckiej" - dodaje.

Apel aktywistów

Wpis konserwatora Jakuba Lewickiego jest efektem wielomiesięcznych starań członków Stowarzyszenia Park Kulturowy Transatlantycka Radiotelegraficzna Centrala Nadawcza. - Ta stacja była największym polskim osiągnięciem radiotechnicznym w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Dorównywała podobnej konstrukcji, która wcześniej powstała w Stanach Zjednoczonych - mówił nam rok temu jeden z członków stowarzyszenia Stanisław Chrapek.

I podkreślał, że teren, na którym znajduje się cała konstrukcja może kryć dużo nieodkrytych tajemnic. - Są przekazy ustne, ze zostały tam zakopane dokumenty, archiwum związane ze stacją badawczą. Dlatego to miejsce trzeba przebadać, a przede wszystkim chronić - przekonywał.

Kamera tvnwarszawa.pl zwiedziła dawną radiostację razem z członkami stowarzyszenia Park Kulturowy Transatlantycka Radiotelegraficzna Centrala Nadawcza. >> ZOBACZ MATERIAŁ <<


kw//ec

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • k2s6m5

    zgłoś naruszenie odpowiedz 09.12.2017 07:18 ~k2s6m5

    badawczych - RLY?

  • Toms

    zgłoś naruszenie odpowiedz 08.12.2017 17:39 ~Toms

    Hiubi~Hiubi

    Gdzie w Grodzisku jest ta stróżówka? Na Radiowej jakoś nie kojarzę, za torami WKD???



    A ja bym jeszcze dopisał do listy konserwatora mały pawilon stojący w Grodzisku - stróżówkę pozostałą po stacji odbiorczej radiostacji.
    [/cytat_2752890]



    W okolicach ul. Szkolnej.

  • WB1

    zgłoś naruszenie odpowiedz 08.12.2017 14:14 ~WB1




    taki jeden~taki jeden

    Chyba ktoś upadł na głowę. Bo co tu wpisywać do rejestru? Dwie zrujnowane żelbetowe wartownie i resztki stopy masztu?
    gość~gość

    36 stóp fundamentowych, 9 podstaw cewek strojeniowych, 3 wartownie, ruiny budynku radionadawczego i 3 masy odciągowe. To chyba trochę więcej niż napisałeś. Zresztą co to komu przeszkadza?
    taki jeden~taki jeden

    Ale to wszystko to są jedynie nędzne resztki w postaci żelbetowych bloków czy elementów. Toż już większą wartość miały przedwojenne przykryte latami asfaltem tory tramwajowe na Krakowskim Przedmieściu, bezceremonialnie wyrwane i wywiezione na złom podczas sławetnego "remontu" ulicy
    Gość~Gość


    Grodzisko jest pozostałością grodu, zamczysko zamku; a prawie zawsze są one wpisane do rejestru zabytków.


    Jakby tak wszystko co kiedyś zostało wybudowane przez człowieka wpisywać do rejestru zabytków i zakazywać rozbiórki to po iluś latach takiego postępowania nie byłoby gdzie budy dla psa postawić bo wszędzie by były chronione ruiny czegoś tam.

  • Olo

    zgłoś naruszenie odpowiedz 08.12.2017 13:40 ~Olo

    Stacja miała spore znaczenie komercyjne. Za pomocą tej stacji utrzymywano łączność z giełdą co pozwalało obracać papierami z rynku zza oceanu. Trzeba pamiętać że sporo bankierów inwestowało na tamtejszym rynku. W dwudziestoleciu międzywojennym mieliśmy sporo dobrych inżynierów. Założono Państwowy Instytut Telekomunikacyjny, przy Ratuszowej 11. Po wojnie w latach 50 na budynku Ratuszowa 12 mieściły się anteny nadawcze nadajnika wizyjnego ITR bo tak zmieniono nazwę na Instytut Tele i Radiotechniczny.

  • Gość

    zgłoś naruszenie odpowiedz 08.12.2017 11:38 ~Gość



    taki jeden~taki jeden

    Chyba ktoś upadł na głowę. Bo co tu wpisywać do rejestru? Dwie zrujnowane żelbetowe wartownie i resztki stopy masztu?
    gość~gość

    36 stóp fundamentowych, 9 podstaw cewek strojeniowych, 3 wartownie, ruiny budynku radionadawczego i 3 masy odciągowe. To chyba trochę więcej niż napisałeś. Zresztą co to komu przeszkadza?
    taki jeden~taki jeden

    Ale to wszystko to są jedynie nędzne resztki w postaci żelbetowych bloków czy elementów. Toż już większą wartość miały przedwojenne przykryte latami asfaltem tory tramwajowe na Krakowskim Przedmieściu, bezceremonialnie wyrwane i wywiezione na złom podczas sławetnego "remontu" ulicy


    Grodzisko jest pozostałością grodu, zamczysko zamku; a prawie zawsze są one wpisane do rejestru zabytków.

  • Hiubi

    zgłoś naruszenie odpowiedz 08.12.2017 11:16 ~Hiubi

    Gdzie w Grodzisku jest ta stróżówka? Na Radiowej jakoś nie kojarzę, za torami WKD???



    A ja bym jeszcze dopisał do listy konserwatora mały pawilon stojący w Grodzisku - stróżówkę pozostałą po stacji odbiorczej radiostacji.
    [/cytat_2752890]

  • maaatron

    zgłoś naruszenie odpowiedz 08.12.2017 11:12 ~maaatron

    "Słynna dawna radiostacja, znajdującą się na północnym krańcu Warszawy"
    Rozumiem, że chodzi o stronę zachodnią.

  • gość

    zgłoś naruszenie odpowiedz 08.12.2017 10:58 ~gość

    wesoły diabeł~wesoły diabeł

    Wszystko pięknie ale czy z tym wpisem ruszy renowacja tego miejsca?

    wpis otwiera drogę do renowacji (zabezpieczenia), bez wpisu nie byłoby żadnej możliwości pozyskania środków

  • wesoły diabeł

    zgłoś naruszenie odpowiedz 08.12.2017 09:45 ~wesoły diabeł

    Wszystko pięknie ale czy z tym wpisem ruszy renowacja tego miejsca?

  • Tadek

    zgłoś naruszenie odpowiedz 08.12.2017 08:48 ~Tadek

    To samo czeka inny cud techniki, byłą Warszawską Radiostację Centralną w Konstantynowie/k. Gąbina. miejsce usadowienia najwyższego masztu radiowego świata 646m.

  • ZASADY FORUM: Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN Warszawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Dodaj swój komentarz »

  • Zobacz wszystkie komentarze »

Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia?

Zostań Reporterem 24 - wyślij nam swój materiał przez Kontakt24 lub kontakt24@tvn.pl

Oglądaj wideo

Oglądasz: Mur runął na parkingu

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Wybite szyby i zniszczone auta

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Z tramwaju wprost pod koła

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Anioł objawił się na Ursynowie

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Hipsterskie śniadania w autobusowej hali

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Zorganizowali "gang dzieciaków" i pomazali chodniki

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: To może być bardzo droga podróż

Przeczytaj o tym więcej »

Ulice

Komunikaty o utrudnieniach na drogach

Pałac kultury i nauki Mapy z informacjami o ruchu drogowym - Targeo.pl
  • 07:31 Marsa/Żołnierska: uszkodzona sygnalizacja świetlna
  • 09:46 Tunel na ulicy Globusowej: utrudnienia
  • 08:42 Powstańców Śląskich/Połczyńska: potrącenie 2 osób

Absurdy

Parkowanie po warszawsku: bezpłatnie, nielegalnie, bezkarnie

Parkowanie po warszawsku: bezpłatnie, nielegalnie, bezkarnie

Miejsca, w których można zostawić samochód, zwłaszcza w centrum, są na wagę złota. I celowo nie piszemy tu o "miejscach parkingowych". Samochody... WIĘCEJ »

Zobacz więcej absurdów »