Informacje

13.08.2019 06:45 jedna z największych tragedii Powstania Warszawskiego

Czołg, który stał się pułapką. Rocznica tragicznego wydarzenia

SERWISY:

 

13 sierpnia 1944 roku, miała miejsce jedna z największych tragedii Powstania Warszawskiego - eksplozja niemieckiego transportera z ładunkami wybuchowymi, zdobytego przez powstańców na Starym Mieście. Na ulicy Kilińskiego zginęło co najmniej 300 osób, wśród nich 67 żołnierzy Batalionu "Gustaw".

Świadkiem tego tragicznego zdarzenia był dowódca Armii Krajowej gen. Tadeusz Komorowski "Bór". W pobliżu miejsca wybuchu mieścił się sztab Komendy Głównej AK.

"Po żołnierzach nie pozostał żaden ślad"

"W samo południe zwabił mnie do okna dobiegający z ulicy odgłos jadącego opancerzonego wozu amunicyjnego, któremu towarzyszyła głośna wrzawa. Był to niemiecki wóz z zatkniętą na przedzie flagą. Jego załogę stanowiło kilku żołnierzy polskich. Kierowca przejechał sprawnie przez barykadę wśród okrzyków tłumu kobiet i dzieci, zawrócił i stanął w poprzek jezdni u skraju chodnika. W tej samej chwili oślepił mnie błysk i słup ognia, spowity zwałami dymu i kurzu. Jednocześnie nastąpił huk potężnego wybuchu" - pisał gen. Komorowski w książce "Armia Podziemna".

"Dym i kurz opadały z wolna, odsłaniając straszliwe skutki wybuchu. Po żołnierzach, którzy stanowili załogę wozu, nie pozostał żaden ślad. (...) Trupy ludzkie wyrzuciło na dachy pobliskich domów." - kontynuował.

Od przodu pojazdu oderwała się skrzynia z ładunkiem

Pojazd, którego detonacja doprowadziła do tragedii, to nosiciel ładunków wybuchowych Borgward B IV. Niewielki gąsienicowy pojazd w skrzyni z przodu pancerza zamontowany miał półtonowy ładunek wybuchowy. Jego kierowca podjeżdżał pod wybrany cel np. barykadę, zrzucał ładunek i wycofywał się. Taki właśnie pojazd wyjechał z Nowego Zjazdu na plac Zamkowy i utknął na barykadzie przegradzającej Podwale. Kierowca uciekł, gdy powstańcy obrzucili pojazd butelkami z benzyną.

Oficerowie obecni na barykadzie nieufnie odnieśli się do zatrzymanego pojazdu. Kapitan Ludwik Gawrych "Gustaw" zadecydował, żeby ze względów bezpieczeństwa nie wprowadzać go na Stare Miasto do czasu, gdy zostanie zbadany przez pirotechników. Planowano, że zajmą się tym oni o zmroku.

Nie wiadomo, kto wydał rozkaz o wprowadzeniu pojazdu za barykadę i czy w ogóle taki rozkaz został wydany. Pojazd przejechał przy Barbakanie, skręcił w Podwale i dojechał do ulicy Kilińskiego, gdzie zebrał się spory tłum. Borgward zatrzymał się na niskim nasypie przedzielającym ulicę, a kierowca zaczął manipulować dźwigniami, żeby wrzucić niższy bieg. Niechcący spowodował, że od przodu pojazdu oderwała się skrzynia z ładunkiem wybuchowym i zsunęła między zaskoczonych gapiów. Ludzie usiłowali z powrotem zainstalować ją na przedzie pancerza. W tym momencie nastąpił wybuch.

"Tragedii można było uniknąć"

Łukasz Mieszkowski w swojej książce "Tajemnicza rana. Mit czołgu pułapki w powstaniu warszawskim" wyjaśnia, że tragedii można było uniknąć, gdyby powstańcy zachowali zdrowy rozsądek i nie dali się ponieść fali entuzjazmu z powodu zdobycia nowej broni, a także zrezygnowali z triumfalnego oprowadzania swej zdobyczy po ulicach.

Już następnego dnia dwie powstańcze gazety pisały o "czołgu pułapce" i "barbarzyńskich metodach walki Niemców", którzy, nie mogąc złamać powstańców w otwartej walce, podrzucają "trojańskiego konia" i po raz kolejny "wykluczają się z kręgu narodów cywilizowanych", co ustaliło sposób opowiadania o tych wydarzeniach na następne pół wieku.

Obchody w Warszawie

We wtorek 13 sierpnia w stolicy odbędą się uroczystości związane z 75. rocznicą wybuchu "czołgu pułapki" na ulicy Kilińskiego.

Obchody rozpoczną się o godzinie 15.30 od złożenia wieńców i zapalenia zniczy w miejscach pamięci narodowej na terenie Starego i Nowego Miasta (początek przy pl. Zamkowym 15/19, zakończenie przy Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych przy ul. Sanguszki 1).

O godzinie 17 odbędzie się msza św. w Bazylice Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela, a po jej zakończeniu - uroczystość główna przy głazie upamiętniającym wybuch przy ulicy Kilińskiego 3. Na zakończenie, o godzinie 19.30, zaplanowano widowisko muzyczne pt. "Warszawo ma..." na placu Zamkowym.

Na tvnwarszawa.pl informowaliśmy o tegorocznych obchodach Powstania Warszawskiego:

PAP/ab

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • Witold

    zgłoś naruszenie odpowiedz 13.08.2019 21:26 ~Witold

    Niemcy mogli od razu zniszczyć ten pojazd, np. strzelając do niego z czołgu, i nie dopuścić do przejęcia go przez powstańców. Oni jednak woleli, żeby został wprowadzony na Starówkę. Przerwali ostrzał, by więcej ludzi wyszło na ulice.

  • Niemcy

    zgłoś naruszenie odpowiedz 13.08.2019 20:12 ~Niemcy

    Kierowca działał zgodnie ze stosowaną procedurą i po jego ucieczce wóz miał zostać odpalony radiowo aby zniszczyć zamykającą Podwale barykadę.

  • Stacho

    zgłoś naruszenie odpowiedz 13.08.2019 19:25 ~Stacho

    wlubus~wlubus

    "..., że tragedii można było uniknąć, gdyby powstańcy zachowali zdrowy rozsądek" .....jakże to częste w naszej historii, również obecnej


    W czasie powstania w getcie były oddziały desantowe. Tyle że skakali bez spadochronów. To jest moim zdaniem brak zdrowego rozsądku.

  • pryszcz_na_muzgó

    zgłoś naruszenie odpowiedz 13.08.2019 19:21 ~pryszcz_na_muzgó



    Wiktor~Wiktor

    Niemcy celowo zamienili pojazd w pułapkę, nie zniszczyli go ogniem swoich dział od razu, gdy został zdobyty przez powstańców, ale pozwolili na wyprowadzenie go na teren Starówki, gdzie po przerwaniu niemieckiego ostrzału zgromadziło się wiele osób.
    Andre~Andre

    Już Sun-Tzu pisał, że gdy przeciwnik popełnia błąd, to nie należy mu w tym przeszkadzać.

    Grycha~Grycha

    Czy aby nie czasem Napoleon ???????

    Nawet gdyby napisał to Czapajew (o ile umiał pisać), to święta prawda.

  • wkurzony

    zgłoś naruszenie odpowiedz 13.08.2019 19:10 ~wkurzony

    Czy doczekamy czasu gdy Polski rząd złoży w końcu pisemnie noty w sprawie odszkodowania od Niemiec ???

  • eksplozja

    zgłoś naruszenie odpowiedz 13.08.2019 18:47 ~eksplozja

    Powstańcy nie znali tego typu wozu, otoczonego przez Niemców ścisłą tajemnicą].

  • Grycha

    zgłoś naruszenie odpowiedz 13.08.2019 14:34 ~Grycha


    Wiktor~Wiktor

    Niemcy celowo zamienili pojazd w pułapkę, nie zniszczyli go ogniem swoich dział od razu, gdy został zdobyty przez powstańców, ale pozwolili na wyprowadzenie go na teren Starówki, gdzie po przerwaniu niemieckiego ostrzału zgromadziło się wiele osób.
    Andre~Andre

    Już Sun-Tzu pisał, że gdy przeciwnik popełnia błąd, to nie należy mu w tym przeszkadzać.


    Czy aby nie czasem Napoleon ???????

  • Eksplozja

    zgłoś naruszenie odpowiedz 13.08.2019 14:19 ~Eksplozja

    Po podjechaniu do umocnienia, kierowca uwalniał skrzynię, która zsuwała się po pochylonym pancerzu i odjeżdżał. Ładunek odpalano przy pomocy radiowego nadajnika działającego w zakresie fal ultrakrótkich .

  • zapalnik

    zgłoś naruszenie odpowiedz 13.08.2019 13:15 ~zapalnik

    Ładunek ten zawierała prostopadłościenna skrzynia, nachylona i zwężająca się ku przodowi. W skrzyni mieściło się 500 kg trotylu. Ładunek posiadał zapalnik czasowy.

  • Ochrona

    zgłoś naruszenie odpowiedz 13.08.2019 12:44 ~Ochrona

    Nosiciel ładunków wybuchowych kierowany drogą radiową. Zasięg działania urządzenia radiowego, służącego do zdanego kierowania pojazdem wynosił 3 km.

  • ZASADY FORUM: Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN Warszawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Dodaj swój komentarz »

  • Zobacz wszystkie komentarze »

Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia?

Zostań Reporterem 24 - wyślij nam swój materiał przez Kontakt24 lub kontakt24@tvn.pl

Oglądaj wideo

Oglądasz: Mur runął na parkingu

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Wybite szyby i zniszczone auta

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Z tramwaju wprost pod koła

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Anioł objawił się na Ursynowie

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Hipsterskie śniadania w autobusowej hali

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Zorganizowali "gang dzieciaków" i pomazali chodniki

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: To może być bardzo droga podróż

Przeczytaj o tym więcej »

Ulice

Komunikaty o utrudnieniach na drogach

Pałac kultury i nauki Mapy z informacjami o ruchu drogowym - Targeo.pl
  • 07:31 Marsa/Żołnierska: uszkodzona sygnalizacja świetlna
  • 09:46 Tunel na ulicy Globusowej: utrudnienia
  • 08:42 Powstańców Śląskich/Połczyńska: potrącenie 2 osób

Absurdy

Dokąd zmierzasz, Ursusie?

Dokąd zmierzasz, Ursusie?

Mieszkańcy Ursusa nie chcą, by jedna z ulic nosiła nazwę Quo Vadis. Twierdzą, że tytuł powieści Henryka Sienkiewicza ma zbyt trudną pisownię. WIĘCEJ »

Zobacz więcej absurdów »