Informacje

27.08.2011 07:25 Spacer śladami historii

Co zostało ze Stadionu X-lecia?

SERWISY:

Mam wrażenie, że im bliżej do otwarcia nowego stadionu, tym czulej warszawiacy wspominają stary. Ale budowniczowie Narodowego pozostawili wiele pamiątek. W nowej konstrukcji kryją się pozostałości stadionu X-lecia. Zapraszam na spacer ich śladem.

Stadion X-lecia trudno było nazwać staruszkiem. Kiedy go burzyli, miał 53 lata. Jak na budynek niewiele. W pamięci części warszawiaków zapisał się już jako obiekt podupadły. Paru śmiałków próbowało jednak przybliżyć jego walory:choćby dr Marek Ostrowski na swoich wykładach czy Joanna Warsza m.in. przez publikację książki "Stadion X - miejsce, którego nie było".

Teraz czule wspominają go nie tylko kibice, ale i bywalcy modnych wietnamskich barów. Część mieszkańców okolicy narzeka już, że nagle w zasięgu wzroku wyrósł im taki ogromny i przytłaczający budynek. Inni ganią płot wokół inwestycji i tandetny pomysł na zagospodarownie okolicy. Tym cenniejsze wydaje się to, że stawiając Narodowy, udało się jednak zachować pamiątki po stadionie X-lecia. A pozostawiono je w niemal nietkniętej formie.

Naszym przewodnikiem po tych miejscach był wiceprezes Narodowego Centrum Sportu Janusz Kubicki.

Przystanek I: rzeźba "Sztafeta"

"Nadzy, bosi i uciekają na zachód" - żartobliwie ochrzcili tę rzeźbę prażanie. Sztafeta to dzieło prof. Adama Romana, który nadal się nią opiekuje i od czas do czasu odwiedza stadion. Powstała w betonie i była gotowa na otwarcie stadionu 22 lipca 1955 roku. Nadszarpnięta zębem czasu przeszła modernizację.

- Czas zrobił swoje. Rozpoczynając budowę musieliśmy o nią zadbać - mówi wiceprezes NCS, Janusz Kubicki. - Została wzmocniona przez uzupełnienie zbrojenia stalowego, w środku i nałożenie brakujących elementów masy betonowej.

- Istnieje plan, póki co rozbijający się o brak funduszy, przeniesienia rzeźby do muzeum w Królikarni i zastąpienia jej odlewem w brązie - opowiada. - Chodzi o to, żeby nie uległa zniszczeniu. Czy to zostanie wykonane przed Euro? Nic na o nie wskazuje. Potrzeba pół milona złotych - kwituje.

Przystanek II: tunel główny (od Zielenieckiej)

- W pamięci został przede wszystkim jako wjazd, którym zmierzali na metę Wyścigu Pokoju kolarze. Prowadził prosto na płytę boiska. Teraz zmienił się na potrzebny nowego stadionu - opisuje Kubicki.

Obudowa i wjazd do tunelu są te same, zostały tylko wzmocnione. Zmieniła się też jego funkcja, ale nadal będzie pełnił bardzo ważne zadanie. Teraz to główny tunel instalacyjny. Za jego ścianą  znajduje się dziś węzeł cieplny. Gorąca woda płynie rurami, umieszczonymi pod sufitem - pokazuje nasz przewodnik. - To główna linia zaopatrzenia w ciepło Stadionu Narodowego. Może jednak służyć jako dodatkowy wjazd dla vipów - dodaje.

Przystanek III: dawny tunel zawodniczy

Kolejne miejsce kryje się we wnętrzu stadionu. - Jesteśmy na początku tzw. tunelu zawodniczego, którym zawodnicy przechodzili na boisko stadionu X-lecia - tłumaczy Janusz Kubicki. Za nami tunel w stanie właściwie niezmienionym od ponad 50 lat. Wykładzina ceramiczna także pochodzi z tego okresu - mówi.

Płytki wymagają wyczyszczenia i uzupełnienia w kilku miejscach.

W tunelu zamontowano instalacje elektryczne pod sufitem. Będzie służył wyłącznie prowadzeniu instalacji, ewentualnie jako wejście z budynku administracji stadionu.

 

Przystanek IV: budynek COS

Oddany do użytku przed Stadionem X-lecia, początkowo służył administracji, potem Centralnemu Ośrodkowi Sportu (były tam biura). Teraz zajęli go budowniczowe Narodowego.

- W tej chwili to zaplecze budowy. Ale trwa postępowanie przetargowe. Wybrana firma wykona modernizację. Prace powinny rozpocząć się na przełomie września i października. Budynek będzie przystosowany na potrzeby nowego zarządcy stadionu - mówi Kubicki.

Bryła zostanie zachowana, ocaleje także fryz. To jeden z warunków w przetargu - informuje wiceprezes.

 

Przystanek V: główne wejście dla vipów (od strony Wisły)

Ten tunel prowadził do loży honorowej stadionu X-lecia. - Nadal będzie wejściem vipowskim, ale także dla dla niepełnosprawnych - zapewnia Janusz Kubicki. I chwali jego dostępność: - To jedyne wejście pozbawione jakiegokolwiek stopnia.

Nie zawsze tak było. - Obudowa pozostała, ale tunel musiał być dostosowany dla wózków i do przepisów przeciwpożarowych. Jest też przygotowany do ekspozycji zdjęć dawnego stadionu. Przy wejściu jest stara rotunda, pod szklaną płytą znajdzie się kamień węgielny położony w 2009 roku - tłumaczy Kubicki.

Jak dodaje, trzy tablice pamiątkowe, które znajdowały się przy jego wejściu, ocaleją. Tablica ze wzorem matematycznym jest bezpieczna mimo że obok pracuje ciężki sprzęt. - Przy wyjmowaniu mogłaby zostać uszkodzona - wyjaśnia szef ds. realizacji Stadionu Narodowego.

Co innego dwie inne - poświęcone pamięci Siwca i olimpijczyków, zamordowanych przez hitlerowców. - Są w magazynie COS na Torwarze. Będą oczyszczone i wrócą na swoje miejsca - obiecuje Kubicki.

Obudowa tunelu z piaskowca aż lśni - została dokładnie oczyszczona.

Więcej o historii Stadionu X-lecia przeczytasz na portalu sztuka.net.

Milena Zawiślinska

 

 

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • gość

    zgłoś naruszenie odpowiedz 17.05.2018 11:19 ~gość

    To wzór pozwalający obliczyć kąty nachylenia poszczególnych trybun (info za: J. Główczewski, Ostatni pilot myśliwca, PWN 2017; autor był architektem w zespole Hryniewieckiego).

    jsg~jsg

    Czy ktoś wie czego dotyczy ten wzór matematyczny?

  • seba1

    zgłoś naruszenie odpowiedz 28.08.2011 21:15 ~seba1

    Był sobie fajny jarmark europejki, i co z niego zostało?

  • ~ww

    zgłoś naruszenie odpowiedz 27.08.2011 17:49 ~~ww

    Wiadomo Warszawa

  • Wars

    zgłoś naruszenie odpowiedz 27.08.2011 17:08 ~Wars

    Cyt. autora: ...Stadion X-lecia trudno było nazwać staruszkiem. Kiedy go burzyli, miał 53 lata. Jak na budynek niewiele....

    Od kiedy to stadion był budynkiem ? Owszem. Kiedyś na jego koronie stał okazały budynek, ale że groził zawaleniem to go rozebrali i nie doczekał nawet 10-lecia Stadionu X lecia :-)

  • m1

    zgłoś naruszenie odpowiedz 27.08.2011 12:15 ~m1

    @JSG -
    http://www.tvnwarszawa.pl/archiwum/-1,1585992,0,,tajemnicza_tablica_ze_stadionu_x_lecia_bedzie_uratowana,wiadomosc.html

  • ZENOL

    zgłoś naruszenie odpowiedz 27.08.2011 12:11 ~ZENOL

    A CZEMU TUSKOTELEWIZJA NIE PISZE PRZED WYBORAMI ZE OPÓŹNIENIE BUDOWY SIĘGNIE 9MIESIECY? TERAZ TEMAT JAKBY PRZYCICHŁ ALE MY PAMIETAMY ZE WIELKIE POMPOOTWARCIE MIALO BYC W CZERWCU!

  • jsg

    zgłoś naruszenie odpowiedz 27.08.2011 11:09 ~jsg

    Czy ktoś wie czego dotyczy ten wzór matematyczny?

  • Krzysztof

    zgłoś naruszenie odpowiedz 27.08.2011 10:47 ~Krzysztof

    Rzeźba "Sztafeta" zwana jest także pomnikiem repatrianta. Bo postacie są nagie, bose i idą ze wschodu. O!

  • dw

    zgłoś naruszenie odpowiedz 27.08.2011 09:25 ~dw

    Wiadomo Wrocław

  • mza

    zgłoś naruszenie odpowiedz 27.08.2011 07:45 ~mza

    skąd pieniądze na rzeżbę "sztafeta"? Z kar od wykonawcy, chyba że te kary to jedna wielka ściema

  • ZASADY FORUM: Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN Warszawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Dodaj swój komentarz »

  • Zobacz wszystkie komentarze »

Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia?

Zostań Reporterem 24 - wyślij nam swój materiał przez Kontakt24 lub kontakt24@tvn.pl

Oglądaj wideo

Oglądasz: Mur runął na parkingu

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Wybite szyby i zniszczone auta

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Z tramwaju wprost pod koła

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Anioł objawił się na Ursynowie

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Hipsterskie śniadania w autobusowej hali

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: Zorganizowali "gang dzieciaków" i pomazali chodniki

Przeczytaj o tym więcej »

Oglądasz: To może być bardzo droga podróż

Przeczytaj o tym więcej »

Ulice

Komunikaty o utrudnieniach na drogach

Pałac kultury i nauki Mapy z informacjami o ruchu drogowym - Targeo.pl
  • 07:31 Marsa/Żołnierska: uszkodzona sygnalizacja świetlna
  • 09:46 Tunel na ulicy Globusowej: utrudnienia
  • 08:42 Powstańców Śląskich/Połczyńska: potrącenie 2 osób

Absurdy

Samotne auto pośród błękitu. "Trudno komentować głupotę"

Samotne auto pośród błękitu. "Trudno komentować głupotę"

Elegancki samochód osobowy stojący samotnie pośrodku wielkiej plamy błękitu wypatrzył jeden z naszych czytelników. Wysłał zdjęcia na Kontakt 24. WIĘCEJ »

Zobacz więcej absurdów »